Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde C

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 7)\) en heeft \(\text{rc}_l=-9\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-9\)

1p

Door \((0, 7)\) dus \(b=7\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-9x+7\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 4)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=7x+2\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=7\)

1p

Door \((0, 4)\) dus \(b=4\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=7x+4\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(5, 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=8-4x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-4\)

1p

\(\begin{rcases}y=-4x+b \\ \text{door }A(5, 9)\end{rcases}\begin{matrix}-4⋅5+b=9 \\ -20+b=9 \\ b=29\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-4x+29\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(8, 9)\) en heeft \(\text{rc}_l=7\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=7\)

1p

\(\begin{rcases}y=7x+b \\ \text{door }A(8, 9)\end{rcases}\begin{matrix}7⋅8+b=9 \\ 56+b=9 \\ b=-47\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=7x-47\)

1p

opgave 5

050100150200250300-150-100-50050xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, -150)\text{,}\) dus \(b=-150\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={200 \over 300}=\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

\(y=\frac{2}{3}x-150\text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

1234561234567Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 38ms - dynamic variables

Rasterpunten \((1, 3)\) en \((5, 6)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={6-3 \over 5-1}=0{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=0{,}75x+b \\ \text{door }A(1, 3)\end{rcases}\begin{matrix}0{,}75⋅1+b=3 \\ 0{,}75+b=3 \\ b=2{,}25\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=0{,}75x+2{,}25\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(0\)

\(1\)

\(2\)

\(3\)

\(4\)

\(y\)

\(16{,}20\)

\(14{,}77\)

\(13{,}34\)

\(11{,}91\)

\(10{,}48\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - dynamic variables

a

\(14{,}77-16{,}20=-1{,}43\)

1p

\(13{,}34-14{,}77=-1{,}43\)
\(11{,}91-13{,}34=-1{,}43\)
\(10{,}48-11{,}91=-1{,}43\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}43\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=16{,}2\text{.}\)

1p

Dus \(y=-1{,}43x+16{,}2\)

1p

vwo wiskunde A 1.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Tom huurt een fiets. Basisprijs is €7, plus €4 per uur dat hij de fiets gebruikt.

3p

Stel de formule op van de huurprijs \(H\) in euro als functie van het aantal gefietste uren \(f\text{.}\)

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms

De beginwaarde is \(b=7\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=4\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(H=4f+7\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(2, 9)\) en \(B(3, 14)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={14-9 \over 3-2}=5\)

1p

\(\begin{rcases}y=5x+b \\ \text{door }A(2, 9)\end{rcases}\begin{matrix}5⋅2+b=9 \\ 10+b=9 \\ b=-1\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=5x-1\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-4\) is \(y=26\) en voor \(x=-1\) is \(y=8\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={8-26 \over -1--4}=-6\)

1p

\(\begin{rcases}y=-6x+b \\ \text{door }A(-4, 26)\end{rcases}\begin{matrix}-6⋅-4+b=26 \\ 24+b=26 \\ b=2\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-6x+2\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(4, 2)\) en \(B(5, 2)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={2-2 \over 5-4}={0 \over 1}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(4, 2)\end{rcases}\begin{matrix}b=2\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=2\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-4, 5)\) en \(B(-4, 8)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={5-8 \over -4--4}={-3 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=-4\)

1p

vwo wiskunde A 1.3 Interpoleren, extrapoleren en evenredigheid

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(5, 15)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(5, 15)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅5=15 \\ a=3\end{matrix}\)
Dus \(y=3x\text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=3\) hoort \(y=15\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(3, 15)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅3=15 \\ a=5\end{matrix}\)
Dus \(y=5x\text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,018\)

\(2\,019\)

\(2\,023\)

\(2\,026\)

\(y\)

\(31{,}25\)

\(29{,}81\)

\(24{,}05\)

\(19{,}73\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,016\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={29{,}81-31{,}25 \over 2\,019-2\,018}=-1{,}44\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={24{,}05-29{,}81 \over 2\,023-2\,019}=-1{,}44\)
\({\Delta y \over \Delta x}={19{,}73-24{,}05 \over 2\,026-2\,023}=-1{,}44\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}44\)

1p

\(\begin{rcases}y=-1{,}44x+b \\ x=2\text{ en }y=31{,}25\end{rcases}\begin{matrix}-1{,}44⋅2+b=31{,}25 \\ -2{,}88+b=31{,}25 \\ b=34{,}13\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-1{,}44x+34{,}13\)

1p

"