Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde C

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 6)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -2 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -2\)

1p

Door \((0 , 6)\) dus \(b = 6 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -2 x + 6\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 4)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 3 x + 9 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 3\)

1p

Door \((0 , 4)\) dus \(b = 4 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 3 x + 4\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (9 , 7)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 5 - 3 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -3\)

1p

\(\begin{rcases}y = -3 x + b \\ \text{door } A (9 , 7)\end{rcases} \begin{matrix}-3 ⋅ 9 + b = 7 \\ -27 + b = 7 \\ b = 34\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y = -3 x + 34\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (3 , 5)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 8 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 8\)

1p

\(\begin{rcases}y = 8 x + b \\ \text{door } A (3 , 5)\end{rcases} \begin{matrix}8 ⋅ 3 + b = 5 \\ 24 + b = 5 \\ b = -19\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y = 8 x - 19\)

1p

opgave 5

100200300400500600100200300400500Oxy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

Door \((0 , 100) \text{,}\) dus \(b = 100 \text{.}\)

1p

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {200 \over 300} = \frac{2}{3} \text{.}\)

1p

\(y = \frac{2}{3} x + 100 \text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

0123456-20246810121416xy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 20ms - dynamic variables

Rasterpunten \((1 , 12)\) en \((5 , 2)\) aflezen.

1p

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {2 - 12 \over 5 - 1} = -2{,}5\)

1p

\(\begin{rcases}y = -2{,}5 x + b \\ \text{door } A (1 , 12)\end{rcases} \begin{matrix}-2{,}5 ⋅ 1 + b = 12 \\ -2{,}5 + b = 12 \\ b = 14{,}5\end{matrix}\)

1p

Dus \(y = -2{,}5 x + 14{,}5\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(0\)

\(1\)

\(2\)

\(3\)

\(y\)

\(13{,}95\)

\(13{,}68\)

\(13{,}41\)

\(13{,}14\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(13{,}68 - 13{,}95 = -0{,}27\)

1p

\(13{,}41 - 13{,}68 = -0{,}27\)
\(13{,}14 - 13{,}41 = -0{,}27\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -0{,}27\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x = 0 \text{,}\) dus \(b = 13{,}95 \text{.}\)

1p

Dus \(y = -0{,}27 x + 13{,}95\)

1p

vwo wiskunde A 1.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Het ijsblok van 20 cm smelt met een snelheid van 2 cm per kwartier.

3p

Stel de formule op van de hoogte van het ijsblok \(h\) in cm als functie van de tijd \(t\) in kwartieren.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

De beginwaarde is \(b = 20 \text{.}\)

1p

De verandering is \(a = -2 \text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(h = -2 t + 20 \text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-4 , -9)\) en \(B (6 , 11) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {11 - -9 \over 6 - -4} = 2\)

1p

\(\begin{rcases}y = 2 x + b \\ \text{door } A (-4 , -9)\end{rcases} \begin{matrix}2 ⋅ -4 + b = -9 \\ -8 + b = -9 \\ b = -1\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y = 2 x - 1\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -4\) is \(y = 22\) en voor \(x = -3\) is \(y = 17 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {17 - 22 \over -3 - -4} = -5\)

1p

\(\begin{rcases}y = -5 x + b \\ \text{door } A (-4 , 22)\end{rcases} \begin{matrix}-5 ⋅ -4 + b = 22 \\ 20 + b = 22 \\ b = 2\end{matrix}\)

1p

Dus \(y = -5 x + 2\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (8 , -4)\) en \(B (9 , -4) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-4 - -4 \over 9 - 8} = {0 \over 1} = 0\)

1p

\(\begin{rcases}y = b \\ \text{door } A (8 , -4)\end{rcases} \begin{matrix}b = -4\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y = -4\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-3 , 4)\) en \(B (-3 , 9) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {4 - 9 \over -3 - -3} = {-5 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x = -3\)

1p

vwo wiskunde A 1.3 Interpoleren, extrapoleren en evenredigheid

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (5 , 45)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Door de oorsprong betekent dat \(b = 0 \text{,}\) dus \(l{:}\,y = a x\)

1p

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (5 , 45)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 5 = 45 \\ a = 9\end{matrix}\)
Dus \(y = 9 x \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 3\) hoort \(y = 18 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (3 , 18)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 3 = 18 \\ a = 6\end{matrix}\)
Dus \(y = 6 x \text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,011\)

\(2\,017\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(y\)

\(19{,}54\)

\(20{,}62\)

\(21{,}52\)

\(21{,}70\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Neem \(x = 0\) in \(2\,009 \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {20{,}62 - 19{,}54 \over 2\,017 - 2\,011} = 0{,}18\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x} = {21{,}52 - 20{,}62 \over 2\,022 - 2\,017} = 0{,}18\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {21{,}70 - 21{,}52 \over 2\,023 - 2\,022} = 0{,}18\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = 0{,}18\)

1p

\(\begin{rcases}y = 0{,}18 x + b \\ x = 2 \text{ en } y = 19{,}54\end{rcases} \begin{matrix}0{,}18 ⋅ 2 + b = 19{,}54 \\ 0{,}36 + b = 19{,}54 \\ b = 19{,}18\end{matrix}\)

1p

Dus \(y = 0{,}18 x + 19{,}18\)

1p

"