Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Oorspronkelijke en afgeleide functie'.

vwo wiskunde B 2.4 De productregel en de quotiëntregel

Oorspronkelijke en afgeleide functie (1)

opgave 1

2p

Wat is de definitie van de afgeleide functie \(f'(x) \text{?}\)

Definitie
00s6 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - basis - 0ms

De afgeleide functie \(f'(x)\) is de formule van de hellingsgrafiek van \(f(x)\) en geeft dus voor iedere waarde van \(x\) de richtingscoëfficiënt van de raaklijn in het punt \((x , f(x)) \text{.}\)

2p

vwo wiskunde B 6.4 Raaklijnen, toppen, rakende en loodrecht snijdende grafieken

Oorspronkelijke en afgeleide functie (7)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = -5 x^{3}+\sqrt{6 x-23} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (1)
00s7 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(4) = -5 \cdot 4^{3}+\sqrt{6 \cdot 4-23} = -319\)

1p

Dus \(y_{A} = -319 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 x+\sqrt{x+21} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (1)
00s8 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 8ms

\(f(x) = -4 x+\sqrt{x+21}\) geeft
\(f'(x) = -4+\frac{1}{2 \sqrt{x+21}}\)

2p

\(\text{rc} = f'(-5) = -4+\frac{1}{2 \sqrt{-5+21}} = {-31 \over 8}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{5}{x}-3 x^{2} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

1p

a

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

3p

b

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Combi (1)
00s9 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - eind - 1ms

a

\(f(-1) = {-5 \over 1}-3 \cdot -1^{2} = -8\)

1p

b

\(f(x) = \frac{5}{x}-3 x^{2}\) geeft
\(f'(x) = \frac{-5}{x^{2}}-6 x\)

2p

\(f'(-1) = \frac{-5}{-1^{2}}+-6 \cdot -1 = 1\)

1p

opgave 4

Gegeven is de functie \(f(x) = 1+\frac{2}{-3 x+3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de coördinaten van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (2)
00sa - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(2) = 1+\frac{2}{-3 \cdot 2+3} = {1 \over 3}\)

1p

Dus \(A (2 , {1 \over 3}) \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de functie \(f(x) = x^{3}+(-4 x+13)^{3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Toon algebraïsch aan dat de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A\) gelijk is aan \(28 \text{.}\)

Oorspronkelijke (3)
00sb - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 6ms

\(f(3) = 3^{3}+(-4 \cdot 3+13)^{3} = 28\)

1p

Dus geldt inderdaad \(y_{A} = 28 \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de functie \(f(x) = x+(x^{2}-3) (x-4) \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de helling van de grafiek van \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (2)
00sc - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(x) = x+(x^{2}-3) (x-4)\) geeft
\(f'(x) = -2+3 x^{2}-8 x\)

2p

\(\text{helling} = f'(-1) = -2+3 \cdot -1^{2}+-8 \cdot -1 = 9\)

1p

opgave 7

Gegeven is de functie \(f(x) = -x^{2}+\frac{-3}{x^{2}} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Toon algebraïsch aan dat de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A\) gelijk is aan \({-1244 \over 125} \text{.}\)

Afgeleide (3)
00sd - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 10ms

\(f(x) = -x^{2}+\frac{-3}{x^{2}}\) geeft
\(f'(x) = -2 x+\frac{6}{x^{3}}\)

2p

\(\text{rc} = f'(5) = -2 \cdot 5+\frac{6}{5^{3}} = {-1244 \over 125}\)

1p

"