Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Oorspronkelijke en afgeleide functie'.

vwo wiskunde B 2.4 De productregel en de quotiëntregel

Oorspronkelijke en afgeleide functie (1)

opgave 1

2p

Wat is de definitie van de afgeleide functie \(f'(x) \text{?}\)

Definitie
00s6 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - basis - 0ms

De afgeleide functie \(f'(x)\) is de formule van de hellingsgrafiek van \(f(x)\) en geeft dus voor iedere waarde van \(x\) de richtingscoëfficiënt van de raaklijn in het punt \((x , f(x)) \text{.}\)

2p

vwo wiskunde B 6.4 Raaklijnen, toppen, rakende en loodrecht snijdende grafieken

Oorspronkelijke en afgeleide functie (7)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = -3+\sqrt{5 x-9} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (1)
00s7 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(5) = -3+\sqrt{5 \cdot 5-9} = 1\)

1p

Dus \(y_{A} = 1 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 x^{3}+(4 x+13)^{4} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (1)
00s8 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 8ms

\(f(x) = -4 x^{3}+(4 x+13)^{4}\) geeft
\(f'(x) = -12 x^{2}+16 (4 x+13)^{3}\)

2p

\(\text{rc} = f'(-3) = -12 \cdot -3^{2}+16 (4 \cdot -3+13)^{3} = -92\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 x+\frac{3}{x} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

1p

a

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

3p

b

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Combi (1)
00s9 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - eind - 1ms

a

\(f(4) = -4 \cdot 4+{3 \over 4} = {-61 \over 4}\)

1p

b

\(f(x) = -4 x+\frac{3}{x}\) geeft
\(f'(x) = -4+\frac{-3}{x^{2}}\)

2p

\(f'(4) = -4+\frac{-3}{4^{2}} = {-67 \over 16}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{2}{(-5 x-3)^{3}}+x^{2} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de coördinaten van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (2)
00sa - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(-1) = \frac{2}{(-5 \cdot -1-3)^{3}}+-1^{2} = {5 \over 4}\)

1p

Dus \(A (-1 , {5 \over 4}) \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 x+\sqrt{x+14} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Toon algebraïsch aan dat de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A\) gelijk is aan \(-4 \text{.}\)

Oorspronkelijke (3)
00sb - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 6ms

\(f(2) = -4 \cdot 2+\sqrt{2+14} = -4\)

1p

Dus geldt inderdaad \(y_{A} = -4 \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de functie \(f(x) = (x^{2}+5) (x-4)-4 \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de helling van de grafiek van \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (2)
00sc - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(x) = (x^{2}+5) (x-4)-4\) geeft
\(f'(x) = 3 x^{2}-8 x+5\)

2p

\(\text{helling} = f'(-1) = 3 \cdot -1^{2}+-8 \cdot -1+5 = 16\)

1p

opgave 7

Gegeven is de functie \(f(x) = -5 x^{2}+\frac{2}{(-2 x+7)^{3}} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Toon algebraïsch aan dat de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A\) gelijk is aan \({-1346 \over 27} \text{.}\)

Afgeleide (3)
00sd - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 10ms

\(f(x) = -5 x^{2}+\frac{2}{(-2 x+7)^{3}}\) geeft
\(f'(x) = -10 x+\frac{12}{(-2 x+7)^{4}}\)

2p

\(\text{rc} = f'(5) = -10 \cdot 5+\frac{12}{(-2 \cdot 5+7)^{4}} = {-1346 \over 27}\)

1p

"