Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Gemiddelde en momentane snelheid'.

vwo wiskunde B 2.1 Snelheden

Gemiddelde en momentane snelheid (4)

opgave 1

-5-4-3-2-112345-5-4-3-2-1123Oxy

2p

Bereken het differentiequötiënt van \(y\) op het interval \([0, 5]\text{.}\)

DifferentiequotientBijGrafiek
00h1 - Gemiddelde en momentane snelheid - basis - 1ms

Aflezen van de punten \((0, 0)\) en \((5, -3)\text{.}\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={-3-0 \over 5-0}=-\frac{3}{5}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x)=x^3+4x^2+2x-4\text{.}\)

2p

Bereken de gemiddelde verandering van \(f(x)\) op het interval \([-4, 2]\text{.}\)

DifferentiequotientBijFormule
00h2 - Gemiddelde en momentane snelheid - basis - 1ms

\(f(-4)=-12\) en \(f(2)=24\text{.}\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={f(2)-f(-4) \over 2--4}={24--12 \over 2--4}=6\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x)=x^3-3x^2+x\text{.}\)

2p

Benader de snelheid van \(f(x)\) op \(x=5\text{.}\) Neem \(\Delta x=0{,}001\) en rond af op 2 decimalen.

DifferentiaalquotientBijFormule
00h3 - Gemiddelde en momentane snelheid - basis - 2ms

\(f(5)=55\) en \(f(5{,}001)=55{,}046012...\text{.}\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={f(5{,}001)-f(5) \over 5{,}001-5}={55{,}046012...-55 \over 0{,}001}≈46{,}01\)

1p

opgave 4

1234565101520253035Oxy

2p

Voor welke \(p\) is het differentiequotiënt van \(y\) op \([0, p]\) gelijk aan \(\frac{5}{4}\text{?}\)

IntervalMetGegevenDifferentiequotient
00ja - Gemiddelde en momentane snelheid - basis - 4ms

1234565101520253035Oxy

1p

De lijn door \((0, 15)\) met \(\text{rc}=\frac{5}{4}\) snijdt de grafiek in het punt \((4, 20)\text{.}\) Dus voor \(p=4\text{.}\)

1p

vwo wiskunde B 2.2 Raaklijnen en hellinggrafieken

Gemiddelde en momentane snelheid (1)

opgave 1

Zie de onderstaande grafiek.

5101520253035404550102030405060708090100Oxy

3p

Schat de snelheid op \(x=35\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

DifferentiaalquotientBijGrafiek
00jj - Gemiddelde en momentane snelheid - basis - 106ms - data pool: #525 (104ms)

Teken de raaklijn in het punt met \(x=35\text{.}\)

5101520253035404550102030405060708090100Oxy

1p

Lees twee punten op deze raaklijn af, bijvoorbeeld \((5, 100)\) en \((35, 20)\text{.}\)

1p

De snelheid is
\(\text{rc}={\Delta y \over \Delta x}={20-100 \over 35-5}≈-2{,}67\text{.}\)

1p

vwo wiskunde B 2.3 Limiet en afgeleide

Gemiddelde en momentane snelheid (1)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x)=-x^3+3x+1\text{.}\)

2p

a

Benader de helling van \(f(x)\) bij \(x=-4\text{.}\) Neem \(\Delta x=0{,}01\) en rond af op 2 decimalen.

2p

b

Bereken exact de helling van \(f(x)\) in \(x=-4\text{.}\)

DifferentiaalquotientEnAfgeleide
00jx - Gemiddelde en momentane snelheid - basis - 1ms

a

\(f(-4)=53\) en \(f(-4{,}01)=53{,}451201\text{.}\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={f(-4{,}01)-f(-4) \over -4{,}01--4}={53{,}451201-53 \over -0{,}01}≈-45{,}12\)

1p

b

\(f'(x)=-3x^2+3\text{.}\)

1p

De helling is \(f'(-4)=-45\text{.}\)

1p

"