Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Gebroken vergelijkingen'.

3 vwo 5.4 Gebroken vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (3)

opgave 1

Los exact op.

3p

a

\(\frac{x+9}{x+6}=2\frac{1}{2}\)

LineairIsBreuk (2)
0065 - Gebroken vergelijkingen - basis - 3ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen (met \(2\frac{1}{2}=\frac{5}{2}\text{)}\) geeft \(2(x+9)=5(x+6)\text{.}\)

1p

\(2x+18=5x+30\) geeft \(x=-4\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

3p

b

\(\frac{x}{x-5}=\frac{2}{7}\)

LineairIsBreuk (1)
0066 - Gebroken vergelijkingen - basis - 10ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(7x=2(x-5)\text{.}\)

1p

\(7x=2x-10\) geeft \(x=-2\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x-1}{x+4}-1=-5\)

LineairIsGeheelNaOptellen
0067 - Gebroken vergelijkingen - basis - 3ms - dynamic variables

c

Aan beide kanten \(1\) optellen geeft \(\frac{x-1}{x+4}=-4=\frac{-4}{1}\text{.}\)

1p

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x-1=-4(x+4)\text{.}\)

1p

\(x-1=-4x-16\) geeft \(x=-3\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

vwo wiskunde B 4.3 Regels voor het oplossen van vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (8)

opgave 1

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x+1}{x+6}=\frac{6}{x}\)

LineairIsLineair (1)
005y - Gebroken vergelijkingen - basis - 10ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x(x+1)=6(x+6)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2-5x-36=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-9)(x+4)=0\)
dus \(x=9∨x=-4\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

3p

b

\(\frac{x^2-10x+21}{x^2-49}=0\)

KwadratischIsNul
0068 - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

\({A \over B}=0\) geeft \(A=0\) dus \(x^2-10x+21=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-7)(x-3)=0\) dus \(x=7∨x=3\text{.}\)

1p

\(x=3\) voldoet, \(x=7\) voldoet niet.

1p

3p

c

\(\frac{x^2-10x+16}{x-8}=-3\)

KwadratischIsGeheel
0069 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x^2-10x+16=-3(x-8)\) ofwel \(x^2-7x-8=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-8)(x+1)=0\) dus \(x=8∨x=-1\text{.}\)

1p

\(x=-1\) voldoet, \(x=8\) voldoet niet.

1p

4p

d

\(\frac{x+4}{x-2}=\frac{x-4}{x+4}\)

LineairIsLineair (2)
006b - Gebroken vergelijkingen - basis - 400ms - dynamic variables

d

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x+4)(x+4)=(x-2)(x-4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+8x+16=x^2-6x+8\) en dus \(14x+8=0\text{.}\)

1p

Balansmethode geeft \(x=-\frac{4}{7}\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

opgave 2

Los exact op.

4p

a

\(\frac{4x-2}{x+5}=\frac{x-2}{x-4}\)

LineairIsLineair (3)
006c - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((4x-2)(x-4)=(x+5)(x-2)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(4x^2-18x+8=x^2+3x-10\) en dus \(3x^2-21x+18=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-1)(x-6)=0\)
dus \(x=1∨x=6\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

b

\(\frac{2x+4}{x+2}=\frac{x-2}{4x+1}\)

LineairIsLineair (4)
006d - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((2x+4)(4x+1)=(x+2)(x-2)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(8x^2+18x+4=x^2-4\) en dus \(7x^2+18x+8=0\text{.}\)

1p

De discriminant is \(D=18^2-4⋅7⋅8=100\text{,}\) dus de \(a\kern{-.8pt}b\kern{-.8pt}c\text{-}\)formule geeft \(x=-2∨x=-\frac{4}{7}\text{.}\)

1p

\(x=-2\) voldoet niet, \(x=-\frac{4}{7}\) voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x^2-4x}{x+1}=\frac{4x+9}{x+1}\)

GelijkeNoemers
006k - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Gelijke noemers, dan ook de tellers gelijk maken geeft \(x^2-4x=4x+9\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2-8x-9=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+1)(x-9)=0\) dus \(x=-1∨x=9\text{.}\)

1p

\(x=-1\) voldoet niet, \(x=9\) voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x+1}{x^2-13x}=\frac{x+1}{-8x+14}\)

GelijkeTellers
006l - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

d

Gelijke tellers, dan ook de noemers gelijk maken geeft \(x^2-13x=-8x+14\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2-5x-14=0\text{.}\)
Som-productmethode geeft \((x+2)(x-7)=0\) dus \(x=-2∨x=7\text{.}\)

1p

Maar er is ook een oplossing wanneer de teller \(0\) is, dus wanneer \(x+1=0\text{.}\) Dit geeft \(x=-1\text{.}\)

1p

Alle 3 oplossingen voldoen.

1p

"