Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 7)\) en heeft \(\text{rc}_l=-2\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-2\)

1p

Door \((0, 7)\) dus \(b=7\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-2x+7\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 6)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=8x+3\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=8\)

1p

Door \((0, 6)\) dus \(b=6\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=8x+6\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(7, 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=6-2x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-2\)

1p

\(\begin{rcases}y=-2x+b \\ \text{door }A(7, 9)\end{rcases}\begin{matrix}-2⋅7+b=9 \\ -14+b=9 \\ b=23\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-2x+23\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(8, 4)\) en heeft \(\text{rc}_l=9\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=9\)

1p

\(\begin{rcases}y=9x+b \\ \text{door }A(8, 4)\end{rcases}\begin{matrix}9⋅8+b=4 \\ 72+b=4 \\ b=-68\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=9x-68\)

1p

opgave 5

020406080100120-120-100-80-60-40-20020xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, -120)\text{,}\) dus \(b=-120\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={60 \over 100}=\frac{3}{5}\text{.}\)

1p

\(y=\frac{3}{5}x-120\text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

024681012-505101520xy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 38ms - dynamic variables

Rasterpunten \((2, 15)\) en \((10, 0)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={0-15 \over 10-2}=-1{,}875\)

1p

\(\begin{rcases}y=-1{,}875x+b \\ \text{door }A(2, 15)\end{rcases}\begin{matrix}-1{,}875⋅2+b=15 \\ -3{,}75+b=15 \\ b=18{,}75\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-1{,}875x+18{,}75\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,021\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(2\,024\)

\(2\,025\)

\(y\)

\(16{,}11\)

\(15{,}19\)

\(14{,}27\)

\(13{,}35\)

\(12{,}43\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,021\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - dynamic variables

a

\(15{,}19-16{,}11=-0{,}92\)

1p

\(14{,}27-15{,}19=-0{,}92\)
\(13{,}35-14{,}27=-0{,}92\)
\(12{,}43-13{,}35=-0{,}92\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-0{,}92\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=16{,}11\text{.}\)

1p

Dus \(y=-0{,}92x+16{,}11\)

1p

vwo wiskunde B 1.1 Lineaire verbanden

Formule van een lijn opstellen (6)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-3, -19)\) en \(B(5, 13)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={13--19 \over 5--3}=4\)

1p

\(\begin{rcases}y=4x+b \\ \text{door }A(-3, -19)\end{rcases}\begin{matrix}4⋅-3+b=-19 \\ -12+b=-19 \\ b=-7\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=4x-7\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=3\) is \(y=-1\) en voor \(x=7\) is \(y=-9\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-9--1 \over 7-3}=-2\)

1p

\(\begin{rcases}y=-2x+b \\ \text{door }A(3, -1)\end{rcases}\begin{matrix}-2⋅3+b=-1 \\ -6+b=-1 \\ b=5\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-2x+5\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-2, 4)\) en \(B(7, 4)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={4-4 \over 7--2}={0 \over 9}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(-2, 4)\end{rcases}\begin{matrix}b=4\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=4\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-3, 3)\) en \(B(-3, 6)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={3-6 \over -3--3}={-3 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=-3\)

1p

opgave 5

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(3, 12)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(3, 12)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅3=12 \\ a=4\end{matrix}\)
Dus \(y=4x\text{.}\)

1p

opgave 6

De afgelopen dagen heeft het 5 mm geregend. Er valt de komende dagen elke dag 2 mm.

3p

Stel de formule op van de hoeveelheid regen \(R\) in mm als functie van de tijd \(t\) in dagen.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms

De beginwaarde is \(b=5\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=2\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(R=2t+5\text{.}\)

1p

vwo wiskunde B 6.4 Raaklijnen, toppen, rakende en loodrecht snijdende grafieken

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(-2, 6)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y=4x-5\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - basis - 1ms

\(\begin{rcases}k\perp l\text{, dus }\text{rc}_k⋅\text{rc}_l=-1 \\ \text{rc}_k=4\end{rcases}\text{rc}_l=-\frac{1}{4}\)

1p

\(\begin{rcases}y=-\frac{1}{4}x+b \\ \text{door }A(-2, 6)\end{rcases}\begin{matrix}6=-\frac{1}{4}⋅-2+b \\ 6=\frac{1}{2}+b \\ b=5\frac{1}{2}\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y=-\frac{1}{4}x+5\frac{1}{2}\text{.}\)

1p

"