Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 3)\) en heeft \(\text{rc}_l=-5\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-5\)

1p

Door \((0, 3)\) dus \(b=3\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-5x+3\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 7)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=5x+8\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=5\)

1p

Door \((0, 7)\) dus \(b=7\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=5x+7\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(7, 6)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=4-8x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-8\)

1p

\(\begin{rcases}y=-8x+b \\ \text{door }A(7, 6)\end{rcases}\begin{matrix}-8⋅7+b=6 \\ -56+b=6 \\ b=62\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-8x+62\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, 3)\) en heeft \(\text{rc}_l=6\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=6\)

1p

\(\begin{rcases}y=6x+b \\ \text{door }A(2, 3)\end{rcases}\begin{matrix}6⋅2+b=3 \\ 12+b=3 \\ b=-9\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=6x-9\)

1p

opgave 5

051015202530-20-15-10-505xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, -20)\text{,}\) dus \(b=-20\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={15 \over 20}=\frac{3}{4}\text{.}\)

1p

\(y=\frac{3}{4}x-20\text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

0123456-505101520xy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 16ms - dynamic variables

Rasterpunten \((1, 15)\) en \((5, 0)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={0-15 \over 5-1}=-3{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=-3{,}75x+b \\ \text{door }A(1, 15)\end{rcases}\begin{matrix}-3{,}75⋅1+b=15 \\ -3{,}75+b=15 \\ b=18{,}75\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-3{,}75x+18{,}75\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,020\)

\(2\,021\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(y\)

\(11{,}12\)

\(13{,}08\)

\(15{,}04\)

\(17{,}00\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,020\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(13{,}08-11{,}12=1{,}96\)

1p

\(15{,}04-13{,}08=1{,}96\)
\(17{,}00-15{,}04=1{,}96\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=1{,}96\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=11{,}12\text{.}\)

1p

Dus \(y=1{,}96x+11{,}12\)

1p

vwo wiskunde B 1.1 Lineaire verbanden

Formule van een lijn opstellen (6)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(2, 9)\) en \(B(3, 16)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={16-9 \over 3-2}=7\)

1p

\(\begin{rcases}y=7x+b \\ \text{door }A(2, 9)\end{rcases}\begin{matrix}7⋅2+b=9 \\ 14+b=9 \\ b=-5\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=7x-5\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=2\) is \(y=-1\) en voor \(x=6\) is \(y=-17\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-17--1 \over 6-2}=-4\)

1p

\(\begin{rcases}y=-4x+b \\ \text{door }A(2, -1)\end{rcases}\begin{matrix}-4⋅2+b=-1 \\ -8+b=-1 \\ b=7\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-4x+7\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-4, 6)\) en \(B(5, 6)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={6-6 \over 5--4}={0 \over 9}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(-4, 6)\end{rcases}\begin{matrix}b=6\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=6\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(5, -9)\) en \(B(5, 9)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-9-9 \over 5-5}={-18 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=5\)

1p

opgave 5

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(8, 32)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(8, 32)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅8=32 \\ a=4\end{matrix}\)
Dus \(y=4x\text{.}\)

1p

opgave 6

Bij Pizzeria Napoli betaal je €2,50 bezorgkosten. Elke pizza kost €8.

3p

Stel de formule op van de totale kosten van de bestelling \(K\) in euro als functie van het aantal bestelde pizza's \(p\text{.}\)

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms

De beginwaarde is \(b=2{,}5\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=8\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(K=8p+2{,}5\text{.}\)

1p

vwo wiskunde B 6.4 Raaklijnen, toppen, rakende en loodrecht snijdende grafieken

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(-6, -3)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y=-\frac{4}{5}x+1\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - basis - 1ms

\(\begin{rcases}k\perp l\text{, dus }\text{rc}_k⋅\text{rc}_l=-1 \\ \text{rc}_k=-\frac{4}{5}\end{rcases}\text{rc}_l=1\frac{1}{4}\)

1p

\(\begin{rcases}y=1\frac{1}{4}x+b \\ \text{door }A(-6, -3)\end{rcases}\begin{matrix}-3=1\frac{1}{4}⋅-6+b \\ -3=-7\frac{1}{2}+b \\ b=4\frac{1}{2}\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y=1\frac{1}{4}x+4\frac{1}{2}\text{.}\)

1p

"