Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 5)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -6 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -6\)

1p

○

Door \((0 , 5)\) dus \(b = 5 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -6 x + 5\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 6)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 8 x + 7 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 8\)

1p

○

Door \((0 , 6)\) dus \(b = 6 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 8 x + 6\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (3 , 8)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 5 - 7 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -7\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -7 x + b \\ \text{door } A (3 , 8)\end{rcases} \begin{matrix}-7 ⋅ 3 + b = 8 \\ -21 + b = 8 \\ b = 29\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -7 x + 29\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (9 , 2)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 4 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 4\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 4 x + b \\ \text{door } A (9 , 2)\end{rcases} \begin{matrix}4 ⋅ 9 + b = 2 \\ 36 + b = 2 \\ b = -34\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 4 x - 34\)

1p

opgave 5

020406080100120-40-200204060xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - data pool: #120 (2ms) - dynamic variables

○

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

○

Door \((0 , 60) \text{,}\) dus \(b = 60 \text{.}\)

1p

○

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {-60 \over 80} = -\frac{3}{4} \text{.}\)

1p

○

\(y = -\frac{3}{4} x + 60 \text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

12345612345Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 13ms - dynamic variables

○

Rasterpunten \((1 , 1)\) en \((5 , 4)\) aflezen.

1p

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {4 - 1 \over 5 - 1} = 0{,}75\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 0{,}75 x + b \\ \text{door } A (1 , 1)\end{rcases} \begin{matrix}0{,}75 ⋅ 1 + b = 1 \\ 0{,}75 + b = 1 \\ b = 0{,}25\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 0{,}75 x + 0{,}25\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(0\)

\(1\)

\(2\)

\(3\)

\(y\)

\(18{,}66\)

\(18{,}18\)

\(17{,}70\)

\(17{,}22\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(18{,}18 - 18{,}66 = -0{,}48\)

1p

○

\(17{,}70 - 18{,}18 = -0{,}48\)
\(17{,}22 - 17{,}70 = -0{,}48\)

1p

○

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -0{,}48\)

1p

○

\(b\) is de waarde bij \(x = 0 \text{,}\) dus \(b = 18{,}66 \text{.}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}48 x + 18{,}66\)

1p

vwo wiskunde A 1.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Tom huurt een fiets. Basisprijs is €7, plus €4 per uur dat hij de fiets gebruikt.

3p

Stel de formule op van de huurprijs \(H\) in euro als functie van het aantal gefietste uren \(f \text{.}\)

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

○

De beginwaarde is \(b = 7 \text{.}\)

1p

○

De verandering is \(a = 4 \text{.}\)

1p

○

De gevraagde formule is dus \(H = 4 f + 7 \text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (4 , 25)\) en \(B (5 , 32) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {32 - 25 \over 5 - 4} = 7\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 7 x + b \\ \text{door } A (4 , 25)\end{rcases} \begin{matrix}7 ⋅ 4 + b = 25 \\ 28 + b = 25 \\ b = -3\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 7 x - 3\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -4\) is \(y = 15\) en voor \(x = 5\) is \(y = -3 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-3 - 15 \over 5 - -4} = -2\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -2 x + b \\ \text{door } A (-4 , 15)\end{rcases} \begin{matrix}-2 ⋅ -4 + b = 15 \\ 8 + b = 15 \\ b = 7\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -2 x + 7\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-3 , 5)\) en \(B (6 , 5) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {5 - 5 \over 6 - -3} = {0 \over 9} = 0\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = b \\ \text{door } A (-3 , 5)\end{rcases} \begin{matrix}b = 5\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 5\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-9 , 2)\) en \(B (-9 , 5) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {2 - 5 \over -9 - -9} = {-3 \over 0}\)

1p

○

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

○

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x = -9\)

1p

vwo wiskunde A 1.3 Interpoleren, extrapoleren en evenredigheid

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (6 , 42)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Door de oorsprong betekent dat \(b = 0 \text{,}\) dus \(l{:}\,y = a x\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (6 , 42)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 6 = 42 \\ a = 7\end{matrix}\)
Dus \(y = 7 x \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 8\) hoort \(y = 72 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (8 , 72)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 8 = 72 \\ a = 9\end{matrix}\)
Dus \(y = 9 x \text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(1\)

\(6\)

\(8\)

\(12\)

\(y\)

\(27{,}97\)

\(23{,}57\)

\(21{,}81\)

\(18{,}29\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {23{,}57 - 27{,}97 \over 6 - 1} = -0{,}88\)

1p

○

\({\Delta y \over \Delta x} = {21{,}81 - 23{,}57 \over 8 - 6} = -0{,}88\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {18{,}29 - 21{,}81 \over 12 - 8} = -0{,}88\)

1p

○

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -0{,}88\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -0{,}88 x + b \\ x = 1 \text{ en } y = 27{,}97\end{rcases} \begin{matrix}-0{,}88 ⋅ 1 + b = 27{,}97 \\ -0{,}88 + b = 27{,}97 \\ b = 28{,}85\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}88 x + 28{,}85\)

1p

"