Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 8)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -4 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -4\)

1p

○

Door \((0 , 8)\) dus \(b = 8 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -4 x + 8\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 2)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 9 x + 8 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 9\)

1p

○

Door \((0 , 2)\) dus \(b = 2 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 9 x + 2\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (5 , 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 2 - 8 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -8\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -8 x + b \\ \text{door } A (5 , 9)\end{rcases} \begin{matrix}-8 ⋅ 5 + b = 9 \\ -40 + b = 9 \\ b = 49\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -8 x + 49\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (5 , 3)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 8 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 8\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 8 x + b \\ \text{door } A (5 , 3)\end{rcases} \begin{matrix}8 ⋅ 5 + b = 3 \\ 40 + b = 3 \\ b = -37\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 8 x - 37\)

1p

opgave 5

5010015020025030050100150200250300350400450Oxy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - data pool: #120 (2ms) - dynamic variables

○

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

○

Door \((0 , 200) \text{,}\) dus \(b = 200 \text{.}\)

1p

○

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {200 \over 250} = \frac{4}{5} \text{.}\)

1p

○

\(y = \frac{4}{5} x + 200 \text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

1234562468101214Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 21ms - dynamic variables

○

Rasterpunten \((1 , 6)\) en \((5 , 12)\) aflezen.

1p

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {12 - 6 \over 5 - 1} = 1{,}5\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 1{,}5 x + b \\ \text{door } A (1 , 6)\end{rcases} \begin{matrix}1{,}5 ⋅ 1 + b = 6 \\ 1{,}5 + b = 6 \\ b = 4{,}5\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 1{,}5 x + 4{,}5\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(0\)

\(1\)

\(2\)

\(3\)

\(y\)

\(20{,}91\)

\(19{,}17\)

\(17{,}43\)

\(15{,}69\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(19{,}17 - 20{,}91 = -1{,}74\)

1p

○

\(17{,}43 - 19{,}17 = -1{,}74\)
\(15{,}69 - 17{,}43 = -1{,}74\)

1p

○

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -1{,}74\)

1p

○

\(b\) is de waarde bij \(x = 0 \text{,}\) dus \(b = 20{,}91 \text{.}\)

1p

○

Dus \(y = -1{,}74 x + 20{,}91\)

1p

vwo wiskunde A 1.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Tom neemt een zandkasteel over van 12 cm hoog en maakt deze elke minuut 2 cm hoger.

3p

Stel de formule op van de hoogte van het zandkasteel \(h\) in cm als functie van de tijd \(t\) in minuten.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

○

De beginwaarde is \(b = 12 \text{.}\)

1p

○

De verandering is \(a = 2 \text{.}\)

1p

○

De gevraagde formule is dus \(h = 2 t + 12 \text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (1 , -1)\) en \(B (5 , 7) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {7 - -1 \over 5 - 1} = 2\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 2 x + b \\ \text{door } A (1 , -1)\end{rcases} \begin{matrix}2 ⋅ 1 + b = -1 \\ 2 + b = -1 \\ b = -3\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 2 x - 3\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -2\) is \(y = 20\) en voor \(x = 4\) is \(y = -22 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-22 - 20 \over 4 - -2} = -7\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -7 x + b \\ \text{door } A (-2 , 20)\end{rcases} \begin{matrix}-7 ⋅ -2 + b = 20 \\ 14 + b = 20 \\ b = 6\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -7 x + 6\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-8 , -5)\) en \(B (-4 , -5) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-5 - -5 \over -4 - -8} = {0 \over 4} = 0\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = b \\ \text{door } A (-8 , -5)\end{rcases} \begin{matrix}b = -5\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -5\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-9 , -7)\) en \(B (-9 , 4) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-7 - 4 \over -9 - -9} = {-11 \over 0}\)

1p

○

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

○

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x = -9\)

1p

vwo wiskunde A 1.3 Interpoleren, extrapoleren en evenredigheid

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (9 , 63)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Door de oorsprong betekent dat \(b = 0 \text{,}\) dus \(l{:}\,y = a x\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (9 , 63)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 9 = 63 \\ a = 7\end{matrix}\)
Dus \(y = 7 x \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 9\) hoort \(y = 36 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (9 , 36)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 9 = 36 \\ a = 4\end{matrix}\)
Dus \(y = 4 x \text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(5\)

\(11\)

\(13\)

\(16\)

\(y\)

\(24{,}62\)

\(20{,}12\)

\(18{,}62\)

\(16{,}37\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {20{,}12 - 24{,}62 \over 11 - 5} = -0{,}75\)

1p

○

\({\Delta y \over \Delta x} = {18{,}62 - 20{,}12 \over 13 - 11} = -0{,}75\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {16{,}37 - 18{,}62 \over 16 - 13} = -0{,}75\)

1p

○

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -0{,}75\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -0{,}75 x + b \\ x = 5 \text{ en } y = 24{,}62\end{rcases} \begin{matrix}-0{,}75 ⋅ 5 + b = 24{,}62 \\ -3{,}75 + b = 24{,}62 \\ b = 28{,}37\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}75 x + 28{,}37\)

1p

"