Getal & Ruimte (13e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 ⋅ \frac{1}{4}^{-5 x} \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \frac{1}{4}^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = \frac{1}{4}^{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(y = -4 ⋅ (\frac{1}{4}^{x}) = -4 ⋅ \frac{1}{4}^{x}\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(f(x) = -4 ⋅ \frac{1}{4}^{(-5 x)} = -4 ⋅ \frac{1}{4}^{-5 x}\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , 0⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , 0⟩\)

1p

○

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
Asymptoot \(y = 0\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -3 ⋅ {}^{\frac{1}{4}}\!\log(x - 1) + 2 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{\frac{1}{4}}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = {}^{\frac{1}{4}}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -3\)
\(y = -3 ⋅ {}^{\frac{1}{4}}\!\log(x) = -3 ⋅ {}^{\frac{1}{4}}\!\log(x)\)

1p

○

\(\downarrow \text{translatie} (1 , 2)\)
\(f(x) = -3 ⋅ {}^{\frac{1}{4}}\!\log((x - 1)) + 2 = -3 ⋅ {}^{\frac{1}{4}}\!\log(x - 1) + 2\)

1p

○

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -3\)
\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , 2)\)
\(D_{f} = ⟨1 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

○

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -3\)
Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , 2)\)
Asymptoot \(x = 1\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Formules van sinusoïden opstellen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \cos(-5 x + 3) + 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \cos(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(y = \cos(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
\(y = \cos((x + 3)) + 1 = \cos(x + 3) + 1\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(f(x) = \cos((-5 x) + 3) + 1 = \cos(-5 x + 3) + 1\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , 2]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , 2]\)

1p

○

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
Evenwichtsstand \(y = 1\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
Evenwichtsstand \(y = 1\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{5}\!\log(x) \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((0 , -3) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = {}^{5}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (0 , -3)\)
\(y = {}^{5}\!\log(x) - 3\)

1p

○

Er geldt
\(y = {}^{5}\!\log(x) - 3\)
\(\text{ } = {}^{5}\!\log(x) - {}^{5}\!\log(5^{3})\)
\(\text{ } = {}^{5}\!\log(x) - {}^{5}\!\log(125)\)
\(\text{ } = {}^{5}\!\log(\frac{1}{125} ⋅ x) \text{.}\)

1p

○

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(125 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = 3^{x} \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(27 \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(f(x) = 3^{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 27\)
\(y = 27 ⋅ 3^{x}\)

1p

○

Er geldt
\(y = 27 ⋅ 3^{x}\)
\(\text{ } = 3^{3} ⋅ 3^{x}\)
\(\text{ } = 3^{x + 3} \text{.}\)

1p

○

Dus de translatie \((-3 , 0) \text{.}\)

1p

havo wiskunde B 11.2 Standaardgrafieken en transformaties

Standaardfuncties en transformaties (3)

opgave 1

4p

a

Gegeven is de functie \(f(x) = {-5 \over x + 4} + 2 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

a

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
\(y = -5 ⋅ ({1 \over x}) = {-5 \over x}\)

1p

○

\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 2)\)
\(f(x) = {-5 \over (x + 4)} + 2 = {-5 \over x + 4} + 2\)

1p

○

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 2)\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}-4\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}2\end{Bmatrix}\)

1p

○

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 2)\)
Asymptoten \(x = -4\) en \(y = 2\)

1p

4p

b

Gegeven is de functie \(f(x) = (5 x + 4)^{6} + 2 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{6} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

b

\(y = x^{6}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 2)\)
\(y = (x + 4)^{6} + 2 = (x + 4)^{6} + 2\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(f(x) = ((5 x) + 4)^{6} + 2 = (5 x + 4)^{6} + 2\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 2)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [2 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [2 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 2)\)
Top \((-4 , 2)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
Top \((-\frac{4}{5} , 2)\)

1p

4p

c

Gegeven is de functie \(f(x) = 3 \sqrt{x + 4} + 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

c

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
\(y = 3 ⋅ \sqrt{x} = 3 \sqrt{x}\)

1p

○

\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 1)\)
\(f(x) = 3 \sqrt{(x + 4)} + 1 = 3 \sqrt{x + 4} + 1\)

1p

○

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 1)\)
\(D_{f} = [-4 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [1 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 1)\)
Randpunt \((-4 , 1)\)

1p

"