Getal & Ruimte (13e editie) - havo wiskunde B

'Gelijkvormige driehoeken'.

havo wiskunde B	3.4 Vergelijkingen in de meetkunde
Gelijkvormige driehoeken (6)	opgave 1 Gegeven is driehoek \(\triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) met \(A\kern{-.8pt}D = 3 \text{,}\) \(B\kern{-.8pt}D = 4\) en \(B\kern{-.8pt}C = 5 \text{.}\) 3p Bereken \(D\kern{-.8pt}E \text{.}\) Gelijkvormigheid (1) 00ou - Gelijkvormige driehoeken - basis - 2ms - data pool: #102 (2ms) ○ \(\triangle A\kern{-.8pt}D\kern{-.8pt}E ∼ \triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) geeft \({A\kern{-.8pt}D \over A\kern{-.8pt}B} = {D\kern{-.8pt}E \over B\kern{-.8pt}C} = {A\kern{-.8pt}E \over A\kern{-.8pt}C}\) 1p ○ \({3 \over 7} = {D\kern{-.8pt}E \over 5} = {A\kern{-.8pt}E \over A\kern{-.8pt}C}\) 1p ○ [Kruislings vermenigvuldigen geeft] \(D\kern{-.8pt}E = {3 ⋅ 5 \over 7} = 2\frac{1}{7}\) 1p opgave 2 Gegeven is rechthoek \(A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\kern{-.8pt}D\) met \(A\kern{-.8pt}B = 3 \text{,}\) \(A\kern{-.8pt}D = 12\) en \(C\kern{-.8pt}E = 7 \text{.}\) 4p Bereken \(B\kern{-.8pt}F \text{.}\) Gelijkvormigheid (3) 00ov - Gelijkvormige driehoeken - basis - 1ms ○ \(B\kern{-.8pt}E = B\kern{-.8pt}C - C\kern{-.8pt}E = 12 - 7 = 5 \text{.}\) 1p ○ \(\triangle C\kern{-.8pt}D\kern{-.8pt}E ∼ \triangle B\kern{-.8pt}F\kern{-.8pt}E\) geeft \({C\kern{-.8pt}D \over B\kern{-.8pt}F} = {C\kern{-.8pt}E \over B\kern{-.8pt}E} = {D\kern{-.8pt}E \over F\kern{-.8pt}E}\) 1p ○ \({3 \over B\kern{-.8pt}F} = {7 \over 5} = {D\kern{-.8pt}E \over F\kern{-.8pt}E}\) 1p ○ [Kruislings vermenigvuldigen geeft] \(B\kern{-.8pt}F = {3 ⋅ 5 \over 7} = 2\frac{1}{7}\) 1p opgave 3 Gegeven is rechthoek \(A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\kern{-.8pt}D\) met \(A\kern{-.8pt}B = 6 \text{,}\) \(A\kern{-.8pt}D = 4\) en \(B\kern{-.8pt}F = 3 \text{.}\) 4p Bereken \(C\kern{-.8pt}E \text{.}\) Gelijkvormigheid (4) 00ow - Gelijkvormige driehoeken - basis - 0ms ○ \(\triangle B\kern{-.8pt}F\kern{-.8pt}E ∼ \triangle A\kern{-.8pt}F\kern{-.8pt}D\) geeft \({B\kern{-.8pt}F \over A\kern{-.8pt}F} = {F\kern{-.8pt}E \over F\kern{-.8pt}D} = {B\kern{-.8pt}E \over A\kern{-.8pt}D}\) 1p ○ \({3 \over 9} = {F\kern{-.8pt}E \over F\kern{-.8pt}D} = {B\kern{-.8pt}E \over 4}\) 1p ○ [Kruislings vermenigvuldigen geeft] \(B\kern{-.8pt}E = {3 ⋅ 4 \over 9} = 1\frac{1}{3}\) 1p ○ \(C\kern{-.8pt}E = B\kern{-.8pt}C - B\kern{-.8pt}E = 4 - 1\frac{1}{3} = 2\frac{2}{3} \text{.}\) 1p opgave 4 Gegeven is driehoek \(\triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) met \(B\kern{-.8pt}C = 7 \text{,}\) \(B\kern{-.8pt}D = 5\) en \(D\kern{-.8pt}E = 3 \text{.}\) 4p Bereken \(A\kern{-.8pt}D \text{.}\) GelijkvormigheidMetX (1) 00ox - Gelijkvormige driehoeken - basis - 4ms - data pool: #113 (3ms) ○ \(\triangle D\kern{-.8pt}A\kern{-.8pt}E ∼ \triangle B\kern{-.8pt}A\kern{-.8pt}C\) geeft \({A\kern{-.8pt}D \over A\kern{-.8pt}B} = {A\kern{-.8pt}E \over A\kern{-.8pt}C} = {D\kern{-.8pt}E \over B\kern{-.8pt}C}\) 1p ○ Neem \(A\kern{-.8pt}D = x \text{,}\) dan geldt \(A\kern{-.8pt}B = x + 5\) en dus \({x \over x + 5} = {A\kern{-.8pt}E \over B\kern{-.8pt}C} = {3 \over 7}\) 1p ○ [Kruislings vermenigvuldigen geeft] \(7 x = 3 (x + 5)\) 1p ○ \(7 x = 3 x + 15\) \(4 x = 15\) \(x = {15 \over 4} = 3\frac{3}{4} \text{,}\) dus \(A\kern{-.8pt}D = 3\frac{3}{4} \text{.}\) 1p opgave 5 Gegeven is driehoek \(A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) met \(A\kern{-.8pt}D = 5 \text{,}\) \(B\kern{-.8pt}D = 4 \text{,}\) \(A\kern{-.8pt}C = 11\) en \(B\kern{-.8pt}E = 3 \text{.}\) 3p Bereken \(D\kern{-.8pt}E \text{.}\) Gelijkvormigheid (2) 00pd - Gelijkvormige driehoeken - basis - 14ms - data pool: #201 (13ms) ○ \(\triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C ∼ \triangle E\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}D\) geeft \({A\kern{-.8pt}B \over B\kern{-.8pt}E} = {B\kern{-.8pt}C \over B\kern{-.8pt}D} = {A\kern{-.8pt}C \over D\kern{-.8pt}E}\) 1p ○ \({9 \over 3} = {11 \over D\kern{-.8pt}E}\) 1p ○ [Kruislings vermenigvuldigen geeft] \(D\kern{-.8pt}E = {3 ⋅ 11 \over 9} = 3\frac{2}{3}\) 1p opgave 6 Gegeven is driehoek \(A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) met \(A\kern{-.8pt}D = 7 \text{,}\) \(B\kern{-.8pt}D = 8 \text{,}\) \(A\kern{-.8pt}C = 11\) en \(C\kern{-.8pt}E = 2 \text{.}\) 5p Bereken \(B\kern{-.8pt}E \text{.}\) GelijkvormigheidMetX (2) 00pe - Gelijkvormige driehoeken - basis - 13ms - data pool: #201 (13ms) ○ \(\triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C ∼ \triangle E\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}D\) geeft \({A\kern{-.8pt}B \over B\kern{-.8pt}E} = {B\kern{-.8pt}C \over B\kern{-.8pt}D} = {A\kern{-.8pt}C \over D\kern{-.8pt}E}\) 1p ○ Neem \(B\kern{-.8pt}E = x \text{,}\) dan geldt \(B\kern{-.8pt}C = x + 2\) en dus \({15 \over x} = {x + 2 \over 8}\) 1p ○ [Kruislings vermenigvuldigen geeft] \(x (x + 2) = 120\) 1p ○ \(x^{2} + 2 x - 120 = 0\) \((x - 10) (x + 12) = 0\) \(x = 10 ∨ x = -12\) 1p ○ [Een lengte is altijd positief, dus] \(B\kern{-.8pt}E = 10 \text{.}\) 1p

3.4 Vergelijkingen in de meetkunde

Gelijkvormige driehoeken (6)

opgave 1

Gegeven is driehoek \(\triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) met \(A\kern{-.8pt}D = 3 \text{,}\) \(B\kern{-.8pt}D = 4\) en \(B\kern{-.8pt}C = 5 \text{.}\)

Bereken \(D\kern{-.8pt}E \text{.}\)

Gelijkvormigheid (1)

00ou - Gelijkvormige driehoeken - basis - 2ms - data pool: #102 (2ms)

○

\(\triangle A\kern{-.8pt}D\kern{-.8pt}E ∼ \triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) geeft \({A\kern{-.8pt}D \over A\kern{-.8pt}B} = {D\kern{-.8pt}E \over B\kern{-.8pt}C} = {A\kern{-.8pt}E \over A\kern{-.8pt}C}\)

○

\({3 \over 7} = {D\kern{-.8pt}E \over 5} = {A\kern{-.8pt}E \over A\kern{-.8pt}C}\)

○

[Kruislings vermenigvuldigen geeft]
\(D\kern{-.8pt}E = {3 ⋅ 5 \over 7} = 2\frac{1}{7}\)

opgave 2

Gegeven is rechthoek \(A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\kern{-.8pt}D\) met \(A\kern{-.8pt}B = 3 \text{,}\) \(A\kern{-.8pt}D = 12\) en \(C\kern{-.8pt}E = 7 \text{.}\)

Bereken \(B\kern{-.8pt}F \text{.}\)

Gelijkvormigheid (3)

00ov - Gelijkvormige driehoeken - basis - 1ms

○

\(B\kern{-.8pt}E = B\kern{-.8pt}C - C\kern{-.8pt}E = 12 - 7 = 5 \text{.}\)

○

\(\triangle C\kern{-.8pt}D\kern{-.8pt}E ∼ \triangle B\kern{-.8pt}F\kern{-.8pt}E\) geeft \({C\kern{-.8pt}D \over B\kern{-.8pt}F} = {C\kern{-.8pt}E \over B\kern{-.8pt}E} = {D\kern{-.8pt}E \over F\kern{-.8pt}E}\)

○

\({3 \over B\kern{-.8pt}F} = {7 \over 5} = {D\kern{-.8pt}E \over F\kern{-.8pt}E}\)

○

[Kruislings vermenigvuldigen geeft]
\(B\kern{-.8pt}F = {3 ⋅ 5 \over 7} = 2\frac{1}{7}\)

opgave 3

Gegeven is rechthoek \(A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\kern{-.8pt}D\) met \(A\kern{-.8pt}B = 6 \text{,}\) \(A\kern{-.8pt}D = 4\) en \(B\kern{-.8pt}F = 3 \text{.}\)

Bereken \(C\kern{-.8pt}E \text{.}\)

Gelijkvormigheid (4)

00ow - Gelijkvormige driehoeken - basis - 0ms

○

\(\triangle B\kern{-.8pt}F\kern{-.8pt}E ∼ \triangle A\kern{-.8pt}F\kern{-.8pt}D\) geeft \({B\kern{-.8pt}F \over A\kern{-.8pt}F} = {F\kern{-.8pt}E \over F\kern{-.8pt}D} = {B\kern{-.8pt}E \over A\kern{-.8pt}D}\)

○

\({3 \over 9} = {F\kern{-.8pt}E \over F\kern{-.8pt}D} = {B\kern{-.8pt}E \over 4}\)

○

[Kruislings vermenigvuldigen geeft]
\(B\kern{-.8pt}E = {3 ⋅ 4 \over 9} = 1\frac{1}{3}\)

○

\(C\kern{-.8pt}E = B\kern{-.8pt}C - B\kern{-.8pt}E = 4 - 1\frac{1}{3} = 2\frac{2}{3} \text{.}\)

opgave 4

Gegeven is driehoek \(\triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) met \(B\kern{-.8pt}C = 7 \text{,}\) \(B\kern{-.8pt}D = 5\) en \(D\kern{-.8pt}E = 3 \text{.}\)

Bereken \(A\kern{-.8pt}D \text{.}\)

GelijkvormigheidMetX (1)

00ox - Gelijkvormige driehoeken - basis - 4ms - data pool: #113 (3ms)

○

\(\triangle D\kern{-.8pt}A\kern{-.8pt}E ∼ \triangle B\kern{-.8pt}A\kern{-.8pt}C\) geeft \({A\kern{-.8pt}D \over A\kern{-.8pt}B} = {A\kern{-.8pt}E \over A\kern{-.8pt}C} = {D\kern{-.8pt}E \over B\kern{-.8pt}C}\)

○

Neem \(A\kern{-.8pt}D = x \text{,}\) dan geldt \(A\kern{-.8pt}B = x + 5\) en dus
\({x \over x + 5} = {A\kern{-.8pt}E \over B\kern{-.8pt}C} = {3 \over 7}\)

○

[Kruislings vermenigvuldigen geeft]
\(7 x = 3 (x + 5)\)

○

\(7 x = 3 x + 15\)
\(4 x = 15\)
\(x = {15 \over 4} = 3\frac{3}{4} \text{,}\) dus \(A\kern{-.8pt}D = 3\frac{3}{4} \text{.}\)

opgave 5

Gegeven is driehoek \(A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) met \(A\kern{-.8pt}D = 5 \text{,}\) \(B\kern{-.8pt}D = 4 \text{,}\) \(A\kern{-.8pt}C = 11\) en \(B\kern{-.8pt}E = 3 \text{.}\)

Bereken \(D\kern{-.8pt}E \text{.}\)

Gelijkvormigheid (2)

00pd - Gelijkvormige driehoeken - basis - 14ms - data pool: #201 (13ms)

○

\(\triangle A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C ∼ \triangle E\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}D\) geeft \({A\kern{-.8pt}B \over B\kern{-.8pt}E} = {B\kern{-.8pt}C \over B\kern{-.8pt}D} = {A\kern{-.8pt}C \over D\kern{-.8pt}E}\)

○

\({9 \over 3} = {11 \over D\kern{-.8pt}E}\)

○

[Kruislings vermenigvuldigen geeft]
\(D\kern{-.8pt}E = {3 ⋅ 11 \over 9} = 3\frac{2}{3}\)

opgave 6

Gegeven is driehoek \(A\kern{-.8pt}B\kern{-.8pt}C\) met \(A\kern{-.8pt}D = 7 \text{,}\) \(B\kern{-.8pt}D = 8 \text{,}\) \(A\kern{-.8pt}C = 11\) en \(C\kern{-.8pt}E = 2 \text{.}\)

Bereken \(B\kern{-.8pt}E \text{.}\)

GelijkvormigheidMetX (2)

00pe - Gelijkvormige driehoeken - basis - 13ms - data pool: #201 (13ms)

○

Neem \(B\kern{-.8pt}E = x \text{,}\) dan geldt \(B\kern{-.8pt}C = x + 2\) en dus
\({15 \over x} = {x + 2 \over 8}\)

○

[Kruislings vermenigvuldigen geeft]
\(x (x + 2) = 120\)

○

\(x^{2} + 2 x - 120 = 0\)
\((x - 10) (x + 12) = 0\)
\(x = 10 ∨ x = -12\)

○

[Een lengte is altijd positief, dus] \(B\kern{-.8pt}E = 10 \text{.}\)