Getal & Ruimte (13e editie) - havo wiskunde B

'De vergelijking van een lijn'.

3 havo 1.6 Vergelijkingen met twee variabelen

De vergelijking van een lijn (6)

opgave 1

Gegeven is de lijn \(l{:}\,16 x + 9 y = 24 \text{.}\)

2p

Bereken de coördinaten van de snijpunten met de \(x \text{-}\)as en de \(y \text{-}\)as.

SnijpuntenMetAssen
00bi - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 1ms

Voor het snijpunt met de \(x \text{-}\)as geldt \(y = 0 \text{,}\)
\(16 x + 9 ⋅ 0 = 24\) geeft \(x = 1\frac{1}{2} \text{,}\) dus \((1\frac{1}{2} , 0) \text{.}\)

1p

Voor het snijpunt met de \(y \text{-}\)as geldt \(x = 0 \text{,}\)
\(16 ⋅ 0 + 9 y = 24\) geeft \(y = 2\frac{2}{3} \text{,}\) dus \((0 , 2\frac{2}{3}) \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de lijn \(l{:}\,x + 5 y = 9 \text{.}\)

1p

Onderzoek of het punt \(A (7 , \frac{2}{5})\) op \(l\) ligt.

LigtPuntOpLijn
00bj - De vergelijking van een lijn - basis - basis - 1ms

\(A (7 , \frac{2}{5})\) invullen geeft \(1 ⋅ 7 + 5 ⋅ \frac{2}{5} = 9 = 9\)
Klopt, dus \(A\) ligt op \(l \text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de vergelijking \(l{:}\,9 x + 8 y = 5 \text{.}\)

1p

Maak de variabele \(x\) vrij.

VariabeleVrijmaken
00bm - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 0ms

Herleiden geeft
\(9 x + 8 y = 5\)
\(9 x = -8 y + 5\)
\(x = -\frac{8}{9} y + \frac{5}{9} \text{.}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de lijn \(l{:}\,-9 x + b y = 101 \text{.}\)

2p

Voor welke \(b\) gaat \(l\) door het punt \(A (-5 , -7) \text{?}\)

CoefficientBijGegevenPunt (1)
00nj - De vergelijking van een lijn - basis - eind - 0ms

\(\begin{rcases}-9 x + b y = 101 \\ \text{door } A (-5 , -7)\end{rcases} \begin{matrix}-9 ⋅ -5 + b ⋅ -7 = 101\end{matrix}\)

1p

\(45 - 7 b = 101\)
\(-7 b = 56\)
\(b = -8 \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de vergelijking \(l{:}\,5 x - 4 y = 8 \text{.}\)

2p

Bereken de richtingscoëfficiënt van de lijn \(l \text{.}\)

RichtingscoefficientBerekenen
00nl - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 1ms

Herleiden naar \(y = a x + b\) geeft
\(5 x - 4 y = 8\)
\(-4 y = -5 x + 8\)
\(y = 1\frac{1}{4} x - 2 \text{.}\)

1p

Dus \(\text{rc}_{l} = 1\frac{1}{4} \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de lijn \(l{:}\,-3 x + 2 y = -9 \text{.}\)

3p

Teken de grafiek van \(l \text{.}\)

Tekenen
00nm - De vergelijking van een lijn - basis - eind - 0ms

\(x\)

\(0\)

\(3\)

\(y\)

\(-4\frac{1}{2}\)

\(0\)

1p

-6-5-4-3-2-1123456-6-5-4-3-2-1123456Oxy

2p

havo wiskunde B 1.3 De vergelijking ax+by=c

De vergelijking van een lijn (4)

opgave 1

Gegeven is de formule \(l{:}\,y = -2 x + \frac{1}{2} \text{.}\)

2p

Schrijf de formule in de vorm \(a x + b y = c\) met \(a \text{,}\) \(b\) en \(c\) gehele getallen.

FormuleNaarVergelijking
00bn - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 0ms

Uit \(y = -2 x + \frac{1}{2}\) volgt \(2 x + y = \frac{1}{2} \text{.}\)

1p

Vermenigvuldigen met \(2\) geeft
\(4 x + 2 y = 1 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de lijn \(l{:}\,4 x + 8 y = 12 \text{.}\)

2p

Voor welke \(a\) ligt het punt \(A (9 , a)\) op \(l \text{?}\)

GegevenXofYCoordinaat (1)
00nh - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 0ms

\(\begin{rcases}4 x + 8 y = 12 \\ \text{door } A (9 , a)\end{rcases} \begin{matrix}4 ⋅ 9 + 8 ⋅ a = 12\end{matrix}\)

1p

\(36 + 8 a = 12\)
\(8 a = -24\)
\(a = -3 \text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de lijn \(l{:}\,-9 x + 7 y = -86 \text{.}\)

2p

Voor welke \(a\) is \((x , y) = (8 , a)\) een oplossing van de vergelijking van \(l \text{?}\)

GegevenXofYCoordinaat (2)
00ni - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 0ms

\(\begin{rcases}-9 x + 7 y = -86 \\ (x , y) = (8 , a)\end{rcases} \begin{matrix}-9 ⋅ 8 + 7 ⋅ a = -86\end{matrix}\)

1p

\(-72 + 7 a = -86\)
\(7 a = -14\)
\(a = -2 \text{.}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de lijn \(l{:}\,5 x - 9 y = c \text{.}\)

2p

Voor welke \(c\) gaat \(l\) door het punt \(A (-6 , -2) \text{?}\)

CoefficientBijGegevenPunt (2)
00nk - De vergelijking van een lijn - basis - eind - 0ms

\(\begin{rcases}5 x - 9 y = c \\ \text{door } A (-6 , -2)\end{rcases} \begin{matrix}5 ⋅ -6 - 9 ⋅ -2 = c\end{matrix}\)

1p

\(c = -30 + 18 = -12 \text{.}\)

1p

"