Getal & Ruimte (13e editie) - havo wiskunde A

'Werken met groeifactoren'.

havo wiskunde A 1.2 Procenten

Werken met groeifactoren (3)

opgave 1

Een hoeveelheid neemt \(3{,}5\%\) af en daarna met \(2{,}9\%\) toe.

3p

Bereken de totale procentuele verandering.

ProcentOpProcent (1)
003p - Werken met groeifactoren - basis - 0ms

○

Bij de veranderingen horen de groeifactoren
\(g_{1} = (100\% - 3{,}5\%) : 100\% = 0{,}965\)
en
\(g_{2} = (100\% + 2{,}9\%) : 100\% = 1{,}029 \text{.}\)

1p

○

De totale groeifactor is dan
\(g_{\text{totaal}} = g_{1} ⋅ g_{2} = 0{,}965 ⋅ 1{,}029 = 0{,}992...\)

1p

○

De totale toename is
\((0{,}992... ⋅ 100\%) - 100\% = -0{,}7\% \text{,}\) ofwel een afname van \(0{,}7\% \text{.}\)

1p

opgave 2

Een hoeveelheid neemt eerst \(5\) jaren af met steeds \(1{,}1\%\) per jaar en daarna \(4\) jaren toe met steeds \(2{,}7\% \text{.}\)

3p

Bereken de totale procentuele verandering.

ProcentOpProcent (3)
003q - Werken met groeifactoren - basis - 0ms

○

Bij de veranderingen horen de groeifactoren
\(g_{1} = (100\% - 1{,}1\%) : 100\% = 0{,}989\)
en
\(g_{2} = (100\% + 2{,}7\%) : 100\% = 1{,}027 \text{.}\)

1p

○

De totale groeifactor is dan
\(g_{\text{totaal}} = 0{,}989^{5} ⋅ 1{,}027^{4} = 1{,}052...\)

1p

○

De totale toename is
\((1{,}052... ⋅ 100\%) - 100\% = 5{,}3\% \text{.}\)

1p

opgave 3

Een hoeveelheid neemt \(3\) seconden toe met steeds \(3{,}6\%\) per seconde.

3p

Bereken de totale procentuele verandering.

ProcentOpProcent (2)
00o7 - Werken met groeifactoren - basis - 0ms

○

Bij de verandering hoort de groeifactor
\(g = (100\% + 3{,}6\%) : 100\% = 1{,}036 \text{.}\)

1p

○

De totale groeifactor is dan
\(g_{\text{totaal}} = 1{,}036^{3} = 1{,}111...\)

1p

○

De totale toename is
\((1{,}111... ⋅ 100\%) - 100\% = 11{,}2\% \text{.}\)

1p

havo wiskunde A 1.3 Exponentiële groei

Werken met groeifactoren (2)

opgave 1

Een hoeveelheid neemt in een jaar af van \(459\) naar \(422 \text{.}\)

1p

a

Bereken de groeifactor. Rond af op drie decimalen.

Neem aan dat de procentuele afname ieder jaar hetzelfde is. Op 1 januari 2024 was de hoeveelheid \(140 \text{.}\)

1p

b

Bereken de hoeveelheid op 1 januari 2025.

1p

c

Bereken de hoeveelheid op 1 januari 2023.

Definitie
003o - Werken met groeifactoren - basis - 0ms

a

\(g = {422 \over 459} ≈ 0{,}919 \text{.}\)

1p

b

Op 1 januari 2025 is de hoeveelheid \(140 ⋅ 0{,}919 ≈ 129 \text{.}\)

1p

c

Op 1 januari 2023 is de hoeveelheid \({140 \over 0{,}919} ≈ 152 \text{.}\)

1p

opgave 2

Een hoeveelheid wordt anderhalf keer zo groot.

1p

a

Geef de groeifactor.

1p

b

Bereken de procentuele verandering.

Definitie (2)
00o6 - Werken met groeifactoren - basis - 0ms

a

\(g = 1{,}5 \text{.}\)

1p

b

De procentuele toename is
\(1{,}5 ⋅ 100\% - 100\% = 50\% \text{.}\)

1p

"