Getal & Ruimte (13e editie) - havo wiskunde A

'Werken met groeifactoren'.

havo wiskunde A 1.2 Procenten

Werken met groeifactoren (3)

opgave 1

Een hoeveelheid neemt \(2{,}9\%\) toe en daarna met \(2{,}5\%\) af.

3p

Bereken de totale procentuele verandering.

ProcentOpProcent (1)
003p - Werken met groeifactoren - basis - 0ms

Bij de veranderingen horen de groeifactoren
\(g_{1} = (100\% + 2{,}9\%) : 100\% = 1{,}029\)
en
\(g_{2} = (100\% - 2{,}5\%) : 100\% = 0{,}975 \text{.}\)

1p

De totale groeifactor is dan
\(g_{\text{totaal}} = g_{1} ⋅ g_{2} = 1{,}029 ⋅ 0{,}975 = 1{,}003...\)

1p

De totale toename is
\((1{,}003... ⋅ 100\%) - 100\% = 0{,}3\% \text{.}\)

1p

opgave 2

Een hoeveelheid neemt eerst \(3\) jaren af met steeds \(1{,}1\%\) per jaar en daarna \(4\) jaren toe met steeds \(2{,}6\% \text{.}\)

3p

Bereken de totale procentuele verandering.

ProcentOpProcent (3)
003q - Werken met groeifactoren - basis - 0ms

Bij de veranderingen horen de groeifactoren
\(g_{1} = (100\% - 1{,}1\%) : 100\% = 0{,}989\)
en
\(g_{2} = (100\% + 2{,}6\%) : 100\% = 1{,}026 \text{.}\)

1p

De totale groeifactor is dan
\(g_{\text{totaal}} = 0{,}989^{3} ⋅ 1{,}026^{4} = 1{,}071...\)

1p

De totale toename is
\((1{,}071... ⋅ 100\%) - 100\% = 7{,}2\% \text{.}\)

1p

opgave 3

Een hoeveelheid neemt \(3\) weken af met steeds \(3{,}9\%\) per week.

3p

Bereken de totale procentuele verandering.

ProcentOpProcent (2)
00o7 - Werken met groeifactoren - basis - 4ms

Bij de verandering hoort de groeifactor
\(g = (100\% - 3{,}9\%) : 100\% = 0{,}961 \text{.}\)

1p

De totale groeifactor is dan
\(g_{\text{totaal}} = 0{,}961^{3} = 0{,}887...\)

1p

De totale toename is
\((0{,}887... ⋅ 100\%) - 100\% = -11{,}2\% \text{,}\) ofwel een afname van \(11{,}2\% \text{.}\)

1p

havo wiskunde A 1.3 Exponentiële groei

Werken met groeifactoren (2)

opgave 1

Een hoeveelheid neemt in een jaar af van \(208\) naar \(187 \text{.}\)

1p

a

Bereken de groeifactor. Rond af op drie decimalen.

Neem aan dat de procentuele afname ieder jaar hetzelfde is. Op 1 januari 2026 was de hoeveelheid \(464 \text{.}\)

1p

b

Bereken de hoeveelheid op 1 januari 2027.

1p

c

Bereken de hoeveelheid op 1 januari 2025.

Definitie
003o - Werken met groeifactoren - basis - 1ms

a

\(g = {187 \over 208} ≈ 0{,}899 \text{.}\)

1p

b

Op 1 januari 2027 is de hoeveelheid \(464 ⋅ 0{,}899 ≈ 417 \text{.}\)

1p

c

Op 1 januari 2025 is de hoeveelheid \({464 \over 0{,}899} ≈ 516 \text{.}\)

1p

opgave 2

Een hoeveelheid halveert.

1p

a

Geef de groeifactor.

1p

b

Bereken de procentuele verandering.

Definitie (2)
00o6 - Werken met groeifactoren - basis - 1ms

a

\(g = 0{,}5 \text{.}\)

1p

b

De procentuele toename is
\(0{,}5 ⋅ 100\% - 100\% = -50\% \text{,}\) dus een procentuele afname van \(50\% \text{.}\)

1p

"