Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde B

'Gebroken vergelijkingen'.

3 vwo 5.4 Gebroken vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (3)

opgave 1

Los exact op.

3p

a

\(\frac{x+6}{x-7}=-5\frac{1}{2}\)

LineairIsBreuk (2)
0065 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen (met \(-5\frac{1}{2}=-\frac{11}{2}\text{)}\) geeft \(2(x+6)=-11(x-7)\text{.}\)

1p

\(2x+12=-11x+77\) geeft \(x=5\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

3p

b

\(\frac{x}{x-6}=\frac{2}{5}\)

LineairIsBreuk (1)
0066 - Gebroken vergelijkingen - basis - 7ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(5x=2(x-6)\text{.}\)

1p

\(5x=2x-12\) geeft \(x=-4\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x-4}{x-6}-2=0\)

LineairIsGeheelNaOptellen
0067 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

c

Aan beide kanten \(2\) optellen geeft \(\frac{x-4}{x-6}=2=\frac{2}{1}\text{.}\)

1p

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x-4=2(x-6)\text{.}\)

1p

\(x-4=2x-12\) geeft \(x=8\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

vwo wiskunde B 4.3 Regels voor het oplossen van vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (8)

opgave 1

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x+1}{x-8}=-\frac{1}{x}\)

LineairIsLineair (1)
005y - Gebroken vergelijkingen - basis - 5ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x(x+1)=-1(x-8)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+2x-8=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-2)(x+4)=0\)
dus \(x=2∨x=-4\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

3p

b

\(\frac{x^2-11x+30}{x^2-36}=0\)

KwadratischIsNul
0068 - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

\({A \over B}=0\) geeft \(A=0\) dus \(x^2-11x+30=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-6)(x-5)=0\) dus \(x=6∨x=5\text{.}\)

1p

\(x=5\) voldoet, \(x=6\) voldoet niet.

1p

3p

c

\(\frac{x^2-3x-40}{x-8}=-2\)

KwadratischIsGeheel
0069 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x^2-3x-40=-2(x-8)\) ofwel \(x^2-x-56=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-8)(x+7)=0\) dus \(x=8∨x=-7\text{.}\)

1p

\(x=-7\) voldoet, \(x=8\) voldoet niet.

1p

4p

d

\(\frac{x-1}{x-4}=\frac{x+5}{x-5}\)

LineairIsLineair (2)
006b - Gebroken vergelijkingen - basis - 223ms - dynamic variables

d

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x-1)(x-5)=(x-4)(x+5)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2-6x+5=x^2+x-20\) en dus \(-7x+25=0\text{.}\)

1p

Balansmethode geeft \(x=3\frac{4}{7}\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

opgave 2

Los exact op.

4p

a

\(\frac{4x-4}{x+2}=\frac{x-1}{3x-5}\)

LineairIsLineair (3)
006c - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((4x-4)(3x-5)=(x+2)(x-1)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(12x^2-32x+20=x^2+x-2\) en dus \(11x^2-33x+22=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-1)(x-2)=0\)
dus \(x=1∨x=2\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

b

\(\frac{3x+3}{x+2}=\frac{x+3}{x+1}\)

LineairIsLineair (4)
006d - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((3x+3)(x+1)=(x+2)(x+3)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(3x^2+6x+3=x^2+5x+6\) en dus \(2x^2+x-3=0\text{.}\)

1p

De discriminant is \(D=1^2-4⋅2⋅-3=25\text{,}\) dus de \(a\kern{-.8pt}b\kern{-.8pt}c\text{-}\)formule geeft \(x=-1\frac{1}{2}∨x=1\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

c

\(\frac{x^2+8x}{x+4}=\frac{5x+4}{x+4}\)

GelijkeNoemers
006k - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Gelijke noemers, dan ook de tellers gelijk maken geeft \(x^2+8x=5x+4\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+3x-4=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+4)(x-1)=0\) dus \(x=-4∨x=1\text{.}\)

1p

\(x=-4\) voldoet niet, \(x=1\) voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x-6}{x^2+5x}=\frac{x-6}{4x+6}\)

GelijkeTellers
006l - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

d

Gelijke tellers, dan ook de noemers gelijk maken geeft \(x^2+5x=4x+6\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+x-6=0\text{.}\)
Som-productmethode geeft \((x+3)(x-2)=0\) dus \(x=-3∨x=2\text{.}\)

1p

Maar er is ook een oplossing wanneer de teller \(0\) is, dus wanneer \(x-6=0\text{.}\) Dit geeft \(x=6\text{.}\)

1p

Alle 3 oplossingen voldoen.

1p

"