Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde A

'Hypothesetoetsen'.

vwo wiskunde A 11.3 Beslissen op grond van een steekproef

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=580\) en \(\sigma _X=30\text{.}\) Bij een steekproef van \(80\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(570{,}3\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(1\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijNormaleVerdeling
009t - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=580\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X≠580\)
\(\alpha =0{,}01\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}005\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=580\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={30 \over \sqrt{80}}\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X}≤570{,}3)=0{,}001...\text{.}\)

1p

\(P(\bar{X}≤570{,}3)≤{1 \over 2}\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt verworpen.
Het steekproefresultaat wijkt inderdaad significant af.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=470\) en \(\sigma _X=40\text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(50\) met een significantieniveau van \(10\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijNormaleVerdeling
009v - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=470\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X≠470\)
\(\alpha =0{,}1\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}05\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=470\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={40 \over \sqrt{50}}\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≤g_l)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_l=460{,}69...\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≥g_r)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_r=479{,}30...\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(\bar{X}≤460{,}6\) of \(\bar{X}≥479{,}4\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.4 Eenzijdig en tweezijdig toetsen

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=320\) en \(\sigma _X=20\text{.}\) Bij een steekproef van \(10\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(310{,}6\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant lager is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijNormaleVerdeling
008l - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=320\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X<320\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=320\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={20 \over \sqrt{10}}\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X}≤310{,}6)=0{,}068...\text{.}\)

1p

\(P(\bar{X}≤310{,}6)>\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
Het steekproefresultaat is niet significant lager.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=310\) en \(\sigma _X=20\text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een rechtszijdige toets voor een steekproef van \(65\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijNormaleVerdeling
009u - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=310\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X>310\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=310\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={20 \over \sqrt{65}}\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≥g_r)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_r=314{,}08...\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(\bar{X}≥314{,}1\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.5 Binomiale toetsen

Hypothesetoetsen (4)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}63\text{.}\) Bij een steekproef van \(111\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(78\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef hoger is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00iz - Hypothesetoetsen - basis - 2ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}63\)
\(H_1\text{:}\) \(p>0{,}63\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=111\) en \(p=0{,}63\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(X≥78)=1-P(X≤77)=0{,}06673...\text{.}\)

1p

\(P(X≥78)>\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
De succeskans in deze steekproef is niet hoger.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}68\text{.}\) Bij een steekproef van \(142\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(86\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00j0 - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}68\)
\(H_1\text{:}\) \(p≠0{,}68\)
\(\alpha =0{,}05\text{,}\) dus \(\frac{1}{2}\alpha =0{,}025\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=142\) en \(p=0{,}68\text{.}\)

1p

De verwachtsingswaarde is \(n⋅p=142⋅0{,}68=96{,}56\text{.}\) Omdat \(86<96{,}56\) bekijken we de overschrijdingskans \(P(X≤86)\text{.}\)

De GR geeft \(P(X≤86)=0{,}03682...\text{.}\)

1p

\(P(X≤86)>\frac{1}{2}\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
De succeskans in deze steekproef wijkt niet af.

1p

opgave 3

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}41\text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een rechtszijdige toets voor een steekproef van \(123\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00ji - Hypothesetoetsen - basis - 2ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}41\)
\(H_1\text{:}\) \(p>0{,}41\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=123\) en \(p=0{,}41\text{.}\)

1p

Bij \(1-\alpha =0{,}95\) geeft de GR de grenswaarde \(a=59\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(X≥60\text{.}\)

1p

opgave 4

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}27\text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(68\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00jl - Hypothesetoetsen - basis - 0ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}27\)
\(H_1\text{:}\) \(p≠0{,}27\)
\(\alpha =0{,}05\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=68\) en \(p=0{,}27\text{.}\)

1p

Bij \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{l}}=11\text{.}\)

1p

Bij \(1-{1 \over 2}\alpha =0{,}975\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{r}}=26\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(X≤10\) of \(X≥27\text{.}\)

1p

"