Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 8)\) en heeft \(\text{rc}_l=-5\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-5\)

1p

Door \((0, 8)\) dus \(b=8\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-5x+8\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 8)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=9x+6\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=9\)

1p

Door \((0, 8)\) dus \(b=8\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=9x+8\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(5, 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=6-4x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-4\)

1p

\(\begin{rcases}y=-4x+b \\ \text{door }A(5, 9)\end{rcases}\begin{matrix}-4⋅5+b=9 \\ -20+b=9 \\ b=29\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-4x+29\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(9, 6)\) en heeft \(\text{rc}_l=2\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=2\)

1p

\(\begin{rcases}y=2x+b \\ \text{door }A(9, 6)\end{rcases}\begin{matrix}2⋅9+b=6 \\ 18+b=6 \\ b=-12\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=2x-12\)

1p

opgave 5

0102030405060-110-100-90-80-70-60-50-40-30-20-10010xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, -60)\text{,}\) dus \(b=-60\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={-30 \over 40}=-\frac{3}{4}\text{.}\)

1p

\(y=-\frac{3}{4}x-60\text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

1234565101520253035Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 38ms - dynamic variables

Rasterpunten \((1, 15)\) en \((5, 30)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={30-15 \over 5-1}=3{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=3{,}75x+b \\ \text{door }A(1, 15)\end{rcases}\begin{matrix}3{,}75⋅1+b=15 \\ 3{,}75+b=15 \\ b=11{,}25\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=3{,}75x+11{,}25\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,020\)

\(2\,021\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(y\)

\(16{,}98\)

\(15{,}09\)

\(13{,}20\)

\(11{,}31\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,020\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - dynamic variables

a

\(15{,}09-16{,}98=-1{,}89\)

1p

\(13{,}20-15{,}09=-1{,}89\)
\(11{,}31-13{,}20=-1{,}89\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}89\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=16{,}98\text{.}\)

1p

Dus \(y=-1{,}89x+16{,}98\)

1p

vwo wiskunde A 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-5, -23)\) en \(B(-1, -7)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-7--23 \over -1--5}=4\)

1p

\(\begin{rcases}y=4x+b \\ \text{door }A(-5, -23)\end{rcases}\begin{matrix}4⋅-5+b=-23 \\ -20+b=-23 \\ b=-3\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=4x-3\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-5\) is \(y=27\) en voor \(x=-3\) is \(y=19\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={19-27 \over -3--5}=-4\)

1p

\(\begin{rcases}y=-4x+b \\ \text{door }A(-5, 27)\end{rcases}\begin{matrix}-4⋅-5+b=27 \\ 20+b=27 \\ b=7\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-4x+7\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(2, 6)\) en \(B(8, 6)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={6-6 \over 8-2}={0 \over 6}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(2, 6)\end{rcases}\begin{matrix}b=6\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=6\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(3, 6)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(3, 6)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅3=6 \\ a=2\end{matrix}\)
Dus \(y=2x\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 1.3 Interpoleren, extrapoleren en evenredigheid

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=9\) hoort \(y=72\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(9, 72)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅9=72 \\ a=8\end{matrix}\)
Dus \(y=8x\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 10.2 Groeipercentages en formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(5\)

\(11\)

\(15\)

\(17\)

\(y\)

\(29{,}81\)

\(21{,}11\)

\(15{,}31\)

\(12{,}41\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={21{,}11-29{,}81 \over 11-5}=-1{,}45\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={15{,}31-21{,}11 \over 15-11}=-1{,}45\)
\({\Delta y \over \Delta x}={12{,}41-15{,}31 \over 17-15}=-1{,}45\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}45\)

1p

\(\begin{rcases}y=-1{,}45x+b \\ x=5\text{ en }y=29{,}81\end{rcases}\begin{matrix}-1{,}45⋅5+b=29{,}81 \\ -7{,}25+b=29{,}81 \\ b=37{,}06\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-1{,}45x+37{,}06\)

1p

"