Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)={5 \over x+2}-4\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={1 \over x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y={1 \over x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(y=5⋅({1 \over x})={5 \over x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie}(-2, -4)\)
\(f(x)={5 \over (x+2)}-4={5 \over x+2}-4\)

1p

\(D_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie}(-2, -4)\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}-2\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}-4\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x=0\) en \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
Asymptoten \(x=0\) en \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(-2, -4)\)
Asymptoten \(x=-2\) en \(y=-4\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=(5x-4)^5-2\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=x^5\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het punt van symmetrie van \(f\text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y=x^5\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -2)\)
\(y=(x-4)^5-2=(x-4)^5-2\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{5}\)
\(f(x)=((5x)-4)^5-2=(5x-4)^5-2\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -2)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{5}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)

1p

Punt van symmetrie\((0, 0)\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -2)\)
Punt van symmetrie\((4, -2)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{5}\)
Punt van symmetrie\((\frac{4}{5}, -2)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=3\sqrt{x+1}-5\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sqrt{x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f\text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=\sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }3\)
\(y=3⋅\sqrt{x}=3\sqrt{x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie}(-1, -5)\)
\(f(x)=3\sqrt{(x+1)}-5=3\sqrt{x+1}-5\)

1p

\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }3\)
\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(-1, -5)\)
\(D_f=[-1, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[-5, \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }3\)
Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{translatie}(-1, -5)\)
Randpunt \((-1, -5)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=4⋅\frac{1}{2}^{-2x}\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\frac{1}{2}^x\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f\text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=\frac{1}{2}^x\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }4\)
\(y=4⋅(\frac{1}{2}^x)=4⋅\frac{1}{2}^x\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
\(f(x)=4⋅\frac{1}{2}^{(-2x)}=4⋅\frac{1}{2}^{-2x}\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }4\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨0, \rightarrow ⟩\)

1p

Asymptoot \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }4\)
Asymptoot \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
Asymptoot \(y=0\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=5⋅{}^{\frac{1}{2}}\!\log(x+1)+2\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={}^{\frac{1}{2}}\!\log(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y={}^{\frac{1}{2}}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(y=5⋅{}^{\frac{1}{2}}\!\log(x)=5⋅{}^{\frac{1}{2}}\!\log(x)\)

1p

\(\downarrow \text{translatie}(-1, 2)\)
\(f(x)=5⋅{}^{\frac{1}{2}}\!\log((x+1))+2=5⋅{}^{\frac{1}{2}}\!\log(x+1)+2\)

1p

\(D_f=⟨0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(D_f=⟨0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{translatie}(-1, 2)\)
\(D_f=⟨-1, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)

1p

Asymptoot \(x=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
Asymptoot \(x=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(-1, 2)\)
Asymptoot \(x=-1\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=5\sin(x+1)+2\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sin(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f\text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y=\sin(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(y=5⋅\sin(x)=5\sin(x)\)

1p

\(\downarrow \text{translatie}(-1, 2)\)
\(f(x)=5\sin((x+1))+2=5\sin(x+1)+2\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=[-1, 1]\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[-5, 5]\)
\(\downarrow \text{translatie}(-1, 2)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[-3, 7]\)

1p

Evenwichtsstand \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
Evenwichtsstand \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(-1, 2)\)
Evenwichtsstand \(y=2\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x)=5^x\text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x\text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((4, 0)\text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(f(x)=5^x\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, 0)\)
\(y=5^{x-4}\)

1p

Er geldt
\(y=5^{x-4}=5^x⋅5^{-4}=\frac{1}{625}⋅5^x\text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x\text{-}\)as met \(\frac{1}{625}\text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x)={}^{3}\!\log(x)\text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y\text{-}\)as met \(243\text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(f(x)={}^{3}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }243\)
\(y={}^{3}\!\log(\frac{1}{243}⋅x)\)

1p

Er geldt
\(y={}^{3}\!\log(\frac{1}{243}⋅x)\)
\(\text{ }={}^{3}\!\log(x)+{}^{3}\!\log(\frac{1}{243})\)
\(\text{ }={}^{3}\!\log(x)-5\text{.}\)

1p

Dus de translatie \((0, -5)\text{.}\)

1p

"