Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {5 \over x - 2} - 4 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 5\)
\(y = 5 ⋅ ({1 \over x}) = {5 \over x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (2 , -4)\)
\(f(x) = {5 \over (x - 2)} - 4 = {5 \over x - 2} - 4\)

1p

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 5\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -4)\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}2\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}-4\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 5\)
Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -4)\)
Asymptoten \(x = 2\) en \(y = -4\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -5 (x + 3)^{6} - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{6} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y = x^{6}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
\(y = -5 ⋅ (x^{6}) = -5 x^{6}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (-3 , -1)\)
\(f(x) = -5 (x + 3)^{6} - 1 = -5 (x + 3)^{6} - 1\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , 0]\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , -1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , -1]\)

1p

Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , -1)\)
Top \((-3 , -1)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{-4 x - 2} - 5 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -5)\)
\(y = \sqrt{(x - 2)} - 5 = \sqrt{x - 2} - 5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
\(f(x) = \sqrt{(-4 x) - 2} - 5 = \sqrt{-4 x - 2} - 5\)

1p

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -5)\)
\(D_{f} = [2 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [-5 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
\(D_{f} = ⟨\leftarrow , -\frac{1}{2}]\) en \(B_{f} = [-5 , \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -5)\)
Randpunt \((2 , -5)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
Randpunt \((-\frac{1}{2} , -5)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = 3^{2 x - 4} - 5 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = 3^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = 3^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (4 , -5)\)
\(y = 3^{(x - 4)} - 5 = 3^{x - 4} - 5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{2}\)
\(f(x) = 3^{(2 x) - 4} - 5 = 3^{2 x - 4} - 5\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (4 , -5)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨-5 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{2}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨-5 , \rightarrow ⟩\)

1p

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (4 , -5)\)
Asymptoot \(y = -5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{2}\)
Asymptoot \(y = -5\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{5}\!\log(-2 x - 5) - 3 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{5}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = {}^{5}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , -3)\)
\(y = {}^{5}\!\log((x - 5)) - 3 = {}^{5}\!\log(x - 5) - 3\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
\(f(x) = {}^{5}\!\log((-2 x) - 5) - 3 = {}^{5}\!\log(-2 x - 5) - 3\)

1p

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , -3)\)
\(D_{f} = ⟨5 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
\(D_{f} = ⟨\leftarrow , -2\frac{1}{2}⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , -3)\)
Asymptoot \(x = 5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
Asymptoot \(x = -2\frac{1}{2}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \cos(-3 x - 5) + 4 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \cos(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y = \cos(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 4)\)
\(y = \cos((x - 5)) + 4 = \cos(x - 5) + 4\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(f(x) = \cos((-3 x) - 5) + 4 = \cos(-3 x - 5) + 4\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 4)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [3 , 5]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [3 , 5]\)

1p

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 4)\)
Evenwichtsstand \(y = 4\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
Evenwichtsstand \(y = 4\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = 2^{x} \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((2 , 0) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(f(x) = 2^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , 0)\)
\(y = 2^{x - 2}\)

1p

Er geldt
\(y = 2^{x - 2} = 2^{x} ⋅ 2^{-2} = \frac{1}{4} ⋅ 2^{x} \text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(\frac{1}{4} \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{5}\!\log(x) \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(25 \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(f(x) = {}^{5}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } 25\)
\(y = {}^{5}\!\log(\frac{1}{25} ⋅ x)\)

1p

Er geldt
\(y = {}^{5}\!\log(\frac{1}{25} ⋅ x)\)
\(\text{ } = {}^{5}\!\log(x) + {}^{5}\!\log(\frac{1}{25})\)
\(\text{ } = {}^{5}\!\log(x) - 2 \text{.}\)

1p

Dus de translatie \((0 , -2) \text{.}\)

1p

"