Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {-2 \over 5 x} \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -2\)
\(y = -2 ⋅ ({1 \over x}) = {-2 \over x}\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(f(x) = {-2 \over (5 x)} = {-2 \over 5 x}\)

1p

○

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -2\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)

1p

○

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -2\)
Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = (-3 x + 5)^{6} - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{6} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

○

\(y = x^{6}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -1)\)
\(y = (x + 5)^{6} - 1 = (x + 5)^{6} - 1\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(f(x) = ((-3 x) + 5)^{6} - 1 = (-3 x + 5)^{6} - 1\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -1)\)
Top \((-5 , -1)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
Top \((1\frac{2}{3} , -1)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{5 x - 1} - 2 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , -2)\)
\(y = \sqrt{(x - 1)} - 2 = \sqrt{x - 1} - 2\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(f(x) = \sqrt{(5 x) - 1} - 2 = \sqrt{5 x - 1} - 2\)

1p

○

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , -2)\)
\(D_{f} = [1 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [-2 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(D_{f} = [\frac{1}{5} , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [-2 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , -2)\)
Randpunt \((1 , -2)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
Randpunt \((\frac{1}{5} , -2)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{1}{2}^{4 x + 3} + 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \frac{1}{2}^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = \frac{1}{2}^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
\(y = \frac{1}{2}^{(x + 3)} + 1 = \frac{1}{2}^{x + 3} + 1\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(f(x) = \frac{1}{2}^{(4 x) + 3} + 1 = \frac{1}{2}^{4 x + 3} + 1\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨1 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨1 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
Asymptoot \(y = 1\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
Asymptoot \(y = 1\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{4}\!\log(3 x - 2) + 4 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{4}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = {}^{4}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , 4)\)
\(y = {}^{4}\!\log((x - 2)) + 4 = {}^{4}\!\log(x - 2) + 4\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
\(f(x) = {}^{4}\!\log((3 x) - 2) + 4 = {}^{4}\!\log(3 x - 2) + 4\)

1p

○

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , 4)\)
\(D_{f} = ⟨2 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
\(D_{f} = ⟨\frac{2}{3} , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

○

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , 4)\)
Asymptoot \(x = 2\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
Asymptoot \(x = \frac{2}{3}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = 2 \sin(x + 1) + 3 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sin(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(y = \sin(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
\(y = 2 ⋅ \sin(x) = 2 \sin(x)\)

1p

○

\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 3)\)
\(f(x) = 2 \sin((x + 1)) + 3 = 2 \sin(x + 1) + 3\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-2 , 2]\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 3)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [1 , 5]\)

1p

○

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 3)\)
Evenwichtsstand \(y = 3\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = 3^{x} \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((2 , 0) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = 3^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , 0)\)
\(y = 3^{x - 2}\)

1p

○

Er geldt
\(y = 3^{x - 2} = 3^{x} ⋅ 3^{-2} = \frac{1}{9} ⋅ 3^{x} \text{.}\)

1p

○

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(\frac{1}{9} \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = \log(x) \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(\frac{1}{10000} \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(f(x) = \log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{10000}\)
\(y = \log(10\,000 ⋅ x)\)

1p

○

Er geldt
\(y = \log(10\,000 ⋅ x)\)
\(\text{ } = \log(x) + {}^{10}\!\log(10\,000)\)
\(\text{ } = \log(x) + 4 \text{.}\)

1p

○

Dus de translatie \((0 , 4) \text{.}\)

1p

"