Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {-4 \over x - 1} - 3 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(y = -4 ⋅ ({1 \over x}) = {-4 \over x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (1 , -3)\)
\(f(x) = {-4 \over (x - 1)} - 3 = {-4 \over x - 1} - 3\)

1p

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , -3)\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}1\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}-3\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , -3)\)
Asymptoten \(x = 1\) en \(y = -3\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = (-2 x + 1)^{6} + 4 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{6} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y = x^{6}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 4)\)
\(y = (x + 1)^{6} + 4 = (x + 1)^{6} + 4\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
\(f(x) = ((-2 x) + 1)^{6} + 4 = (-2 x + 1)^{6} + 4\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 4)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [4 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [4 , \rightarrow ⟩\)

1p

Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 4)\)
Top \((-1 , 4)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
Top \((\frac{1}{2} , 4)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{4 x - 5} + 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 1)\)
\(y = \sqrt{(x - 5)} + 1 = \sqrt{x - 5} + 1\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(f(x) = \sqrt{(4 x) - 5} + 1 = \sqrt{4 x - 5} + 1\)

1p

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 1)\)
\(D_{f} = [5 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [1 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(D_{f} = [1\frac{1}{4} , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [1 , \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 1)\)
Randpunt \((5 , 1)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
Randpunt \((1\frac{1}{4} , 1)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 ⋅ 4^{x + 2} + 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = 4^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = 4^{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(y = -4 ⋅ (4^{x}) = -4 ⋅ 4^{x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (-2 , 1)\)
\(f(x) = -4 ⋅ 4^{(x + 2)} + 1 = -4 ⋅ 4^{x + 2} + 1\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , 0⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , 1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , 1⟩\)

1p

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , 1)\)
Asymptoot \(y = 1\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{\frac{1}{2}}\!\log(4 x + 2) - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{\frac{1}{2}}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = {}^{\frac{1}{2}}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , -1)\)
\(y = {}^{\frac{1}{2}}\!\log((x + 2)) - 1 = {}^{\frac{1}{2}}\!\log(x + 2) - 1\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(f(x) = {}^{\frac{1}{2}}\!\log((4 x) + 2) - 1 = {}^{\frac{1}{2}}\!\log(4 x + 2) - 1\)

1p

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , -1)\)
\(D_{f} = ⟨-2 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(D_{f} = ⟨-\frac{1}{2} , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , -1)\)
Asymptoot \(x = -2\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
Asymptoot \(x = -\frac{1}{2}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sin(5 x + 4) - 2 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sin(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y = \sin(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -2)\)
\(y = \sin((x + 4)) - 2 = \sin(x + 4) - 2\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(f(x) = \sin((5 x) + 4) - 2 = \sin(5 x + 4) - 2\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -2)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-3 , -1]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-3 , -1]\)

1p

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -2)\)
Evenwichtsstand \(y = -2\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
Evenwichtsstand \(y = -2\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = 5^{x} \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((-4 , 0) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(f(x) = 5^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 0)\)
\(y = 5^{x + 4}\)

1p

Er geldt
\(y = 5^{x + 4} = 5^{x} ⋅ 5^{4} = 625 ⋅ 5^{x} \text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(625 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{3}\!\log(x) \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(81 \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(f(x) = {}^{3}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } 81\)
\(y = {}^{3}\!\log(\frac{1}{81} ⋅ x)\)

1p

Er geldt
\(y = {}^{3}\!\log(\frac{1}{81} ⋅ x)\)
\(\text{ } = {}^{3}\!\log(x) + {}^{3}\!\log(\frac{1}{81})\)
\(\text{ } = {}^{3}\!\log(x) - 4 \text{.}\)

1p

Dus de translatie \((0 , -4) \text{.}\)

1p

"