Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {1 \over 4 x - 2} - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -1)\)
\(y = {1 \over (x - 2)} - 1 = {1 \over x - 2} - 1\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(f(x) = {1 \over (4 x) - 2} - 1 = {1 \over 4 x - 2} - 1\)

1p

○

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -1)\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}2\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}-1\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}\frac{1}{2}\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}-1\end{Bmatrix}\)

1p

○

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -1)\)
Asymptoten \(x = 2\) en \(y = -1\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
Asymptoten \(x = \frac{1}{2}\) en \(y = -1\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 (3 x)^{5} \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{5} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het punt van symmetrie van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

○

\(y = x^{5}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(y = -4 ⋅ (x^{5}) = -4 x^{5}\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
\(f(x) = -4 (3 x)^{5} = -4 (3 x)^{5}\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = \R \)

1p

○

Punt van symmetrie\((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
Punt van symmetrie\((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
Punt van symmetrie\((0 , 0)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{-5 x - 3} + 4 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , 4)\)
\(y = \sqrt{(x - 3)} + 4 = \sqrt{x - 3} + 4\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(f(x) = \sqrt{(-5 x) - 3} + 4 = \sqrt{-5 x - 3} + 4\)

1p

○

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , 4)\)
\(D_{f} = [3 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [4 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(D_{f} = ⟨\leftarrow , -\frac{3}{5}]\) en \(B_{f} = [4 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , 4)\)
Randpunt \((3 , 4)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
Randpunt \((-\frac{3}{5} , 4)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = 2^{4 x - 5} + 3 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = 2^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = 2^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 3)\)
\(y = 2^{(x - 5)} + 3 = 2^{x - 5} + 3\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(f(x) = 2^{(4 x) - 5} + 3 = 2^{4 x - 5} + 3\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 3)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨3 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨3 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 3)\)
Asymptoot \(y = 3\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
Asymptoot \(y = 3\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 ⋅ {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x - 2) - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(y = -4 ⋅ {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x) = -4 ⋅ {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x)\)

1p

○

\(\downarrow \text{translatie} (2 , -1)\)
\(f(x) = -4 ⋅ {}^{\frac{1}{5}}\!\log((x - 2)) - 1 = -4 ⋅ {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x - 2) - 1\)

1p

○

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -1)\)
\(D_{f} = ⟨2 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

○

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , -1)\)
Asymptoot \(x = 2\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -5 \cos(-3 x) \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \cos(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(y = \cos(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
\(y = -5 ⋅ \cos(x) = -5 \cos(x)\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(f(x) = -5 \cos((-3 x)) = -5 \cos(-3 x)\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-5 , 5]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-5 , 5]\)

1p

○

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -5\)
Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
Evenwichtsstand \(y = 0\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{5}\!\log(x) \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((0 , -1) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = {}^{5}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (0 , -1)\)
\(y = {}^{5}\!\log(x) - 1\)

1p

○

Er geldt
\(y = {}^{5}\!\log(x) - 1\)
\(\text{ } = {}^{5}\!\log(x) - {}^{5}\!\log(5^{1})\)
\(\text{ } = {}^{5}\!\log(x) - {}^{5}\!\log(5)\)
\(\text{ } = {}^{5}\!\log(\frac{1}{5} ⋅ x) \text{.}\)

1p

○

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(5 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = 5^{x} \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(125 \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(f(x) = 5^{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 125\)
\(y = 125 ⋅ 5^{x}\)

1p

○

Er geldt
\(y = 125 ⋅ 5^{x}\)
\(\text{ } = 5^{3} ⋅ 5^{x}\)
\(\text{ } = 5^{x + 3} \text{.}\)

1p

○

Dus de translatie \((-3 , 0) \text{.}\)

1p

"