Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)={1 \over -3x+4}-1\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={1 \over x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y={1 \over x}\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, -1)\)
\(y={1 \over (x+4)}-1={1 \over x+4}-1\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
\(f(x)={1 \over (-3x)+4}-1={1 \over -3x+4}-1\)

1p

\(D_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, -1)\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}-4\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}-1\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}1\frac{1}{3}\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}-1\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x=0\) en \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, -1)\)
Asymptoten \(x=-4\) en \(y=-1\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
Asymptoten \(x=1\frac{1}{3}\) en \(y=-1\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=(-3x-5)^6-4\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=x^6\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f\text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y=x^6\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, -4)\)
\(y=(x-5)^6-4=(x-5)^6-4\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
\(f(x)=((-3x)-5)^6-4=(-3x-5)^6-4\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, -4)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[-4, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[-4, \rightarrow ⟩\)

1p

Top \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, -4)\)
Top \((5, -4)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
Top \((-1\frac{2}{3}, -4)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=5\sqrt{x+2}-3\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sqrt{x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f\text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=\sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(y=5⋅\sqrt{x}=5\sqrt{x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie}(-2, -3)\)
\(f(x)=5\sqrt{(x+2)}-3=5\sqrt{x+2}-3\)

1p

\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(-2, -3)\)
\(D_f=[-2, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[-3, \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{translatie}(-2, -3)\)
Randpunt \((-2, -3)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=5^{-5x+2}-3\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=5^x\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f\text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=5^x\)
\(\downarrow \text{translatie}(-2, -3)\)
\(y=5^{(x+2)}-3=5^{x+2}-3\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{5}\)
\(f(x)=5^{(-5x)+2}-3=5^{-5x+2}-3\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(-2, -3)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨-3, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{5}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨-3, \rightarrow ⟩\)

1p

Asymptoot \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(-2, -3)\)
Asymptoot \(y=-3\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{5}\)
Asymptoot \(y=-3\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=-5⋅{}^{2}\!\log(-2x)\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={}^{2}\!\log(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y={}^{2}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-5\)
\(y=-5⋅{}^{2}\!\log(x)=-5⋅{}^{2}\!\log(x)\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
\(f(x)=-5⋅{}^{2}\!\log((-2x))=-5⋅{}^{2}\!\log(-2x)\)

1p

\(D_f=⟨0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-5\)
\(D_f=⟨0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
\(D_f=⟨\leftarrow , 0⟩\) en \(B_f=\R \)

1p

Asymptoot \(x=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-5\)
Asymptoot \(x=0\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
Asymptoot \(x=0\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=\sin(4x-5)+3\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sin(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f\text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y=\sin(x)\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, 3)\)
\(y=\sin((x-5))+3=\sin(x-5)+3\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(f(x)=\sin((4x)-5)+3=\sin(4x-5)+3\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=[-1, 1]\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, 3)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[2, 4]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[2, 4]\)

1p

Evenwichtsstand \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, 3)\)
Evenwichtsstand \(y=3\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
Evenwichtsstand \(y=3\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x)={}^{2}\!\log(x)\text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y\text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((0, -4)\text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 1ms

\(f(x)={}^{2}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie}(0, -4)\)
\(y={}^{2}\!\log(x)-4\)

1p

Er geldt
\(y={}^{2}\!\log(x)-4\)
\(\text{ }={}^{2}\!\log(x)-{}^{2}\!\log(2^4)\)
\(\text{ }={}^{2}\!\log(x)-{}^{2}\!\log(16)\)
\(\text{ }={}^{2}\!\log(\frac{1}{16}⋅x)\text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y\text{-}\)as met \(16\text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x)=5^x\text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(x\text{-}\)as met \(25\text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(f(x)=5^x\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }25\)
\(y=25⋅5^x\)

1p

Er geldt
\(y=25⋅5^x\)
\(\text{ }=5^2⋅5^x\)
\(\text{ }=5^{x+2}\text{.}\)

1p

Dus de translatie \((-2, 0)\text{.}\)

1p

"