Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Oorspronkelijke en afgeleide functie'.

havo wiskunde B 2.4 Differentiëren

Oorspronkelijke en afgeleide functie (1)

opgave 1

2p

Wat is de definitie van de afgeleide functie \(f'(x) \text{?}\)

Definitie
00s6 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - basis - 0ms

○

De afgeleide functie \(f'(x)\) is de formule van de hellingsgrafiek van \(f(x)\) en geeft dus voor iedere waarde van \(x\) de richtingscoëfficiënt van de raaklijn in het punt \((x , f(x)) \text{.}\)

2p

havo wiskunde B 6.4 Toepassingen van de afgeleide

Oorspronkelijke en afgeleide functie (7)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = x^{3}+\sqrt{-2 x+31} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (1)
00s7 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 1ms

○

\(f(3) = 3^{3}+\sqrt{-2 \cdot 3+31} = 32\)

1p

○

Dus \(y_{A} = 32 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{x+11}-x \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (1)
00s8 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = \sqrt{x+11}-x\) geeft
\(f'(x) = \frac{1}{2 \sqrt{x+11}}-1\)

2p

○

\(\text{rc} = f'(-2) = \frac{1}{2 \sqrt{-2+11}}-1 = -\frac{5}{6}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{1}{(-4 x-2)^{3}}-1 \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

1p

a

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

3p

b

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Combi (1)
00s9 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - eind - 0ms

a

\(f(-1) = \frac{1}{(-4 \cdot -1-2)^{3}}-1 = -\frac{7}{8}\)

1p

b

\(f(x) = \frac{1}{(-4 x-2)^{3}}-1\) geeft
\(f'(x) = \frac{12}{(-4 x-2)^{4}}\)

2p

○

\(f'(-1) = \frac{12}{(-4 \cdot -1-2)^{4}} = \frac{3}{4}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{4}{x^{2}}-4 x^{2} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de coördinaten van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (2)
00sa - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(5) = \frac{4}{5^{2}}-4 \cdot 5^{2} = -99\frac{21}{25}\)

1p

○

Dus \(A (5 , -99\frac{21}{25}) \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de functie \(f(x) = (x^{2}+1) (x+5)+1 \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Toon algebraïsch aan dat de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A\) gelijk is aan \(18 \text{.}\)

Oorspronkelijke (3)
00sb - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(-4) = ((-4)^{2}+1) (-4+5)+1 = 18\)

1p

○

Dus geldt inderdaad \(y_{A} = 18 \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 x^{2}+(-3 x+14)^{4} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de helling van de grafiek van \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (2)
00sc - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = -4 x^{2}+(-3 x+14)^{4}\) geeft
\(f'(x) = -8 x-12 (-3 x+14)^{3}\)

2p

○

\(\text{helling} = f'(4) = -8 \cdot 4-12 (-3 \cdot 4+14)^{3} = -128\)

1p

opgave 7

Gegeven is de functie \(f(x) = (2 x-13)^{4}+4 x^{3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Toon algebraïsch aan dat de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A\) gelijk is aan \(84 \text{.}\)

Afgeleide (3)
00sd - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 1ms

○

\(f(x) = (2 x-13)^{4}+4 x^{3}\) geeft
\(f'(x) = 8 (2 x-13)^{3}+12 x^{2}\)

2p

○

\(\text{rc} = f'(5) = 8 (2 \cdot 5-13)^{3}+12 \cdot 5^{2} = 84\)

1p

"