Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Gebroken vergelijkingen'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Gebroken vergelijkingen (11)

opgave 1

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x+3}{x+14}=\frac{4}{x}\)

LineairIsLineair (1)
005y - Gebroken vergelijkingen - basis - 5ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x(x+3)=4(x+14)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2-x-56=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-8)(x+7)=0\)
dus \(x=8∨x=-7\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

3p

b

\(\frac{x-6}{x-4}=1\frac{2}{9}\)

LineairIsBreuk (2)
0065 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen (met \(1\frac{2}{9}=\frac{11}{9}\text{)}\) geeft \(9(x-6)=11(x-4)\text{.}\)

1p

\(9x-54=11x-44\) geeft \(x=-5\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

3p

c

\(\frac{x}{x-9}=\frac{2}{5}\)

LineairIsBreuk (1)
0066 - Gebroken vergelijkingen - basis - 7ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(5x=2(x-9)\text{.}\)

1p

\(5x=2x-18\) geeft \(x=-6\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x-9}{x-3}+3=5\)

LineairIsGeheelNaOptellen
0067 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

d

Aan beide kanten \(3\) aftrekken geeft \(\frac{x-9}{x-3}=2=\frac{2}{1}\text{.}\)

1p

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x-9=2(x-3)\text{.}\)

1p

\(x-9=2x-6\) geeft \(x=-3\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

opgave 2

Los exact op.

3p

a

\(\frac{x^2+x-56}{x^2-49}=0\)

KwadratischIsNul
0068 - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

\({A \over B}=0\) geeft \(A=0\) dus \(x^2+x-56=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-7)(x+8)=0\) dus \(x=7∨x=-8\text{.}\)

1p

\(x=-8\) voldoet, \(x=7\) voldoet niet.

1p

3p

b

\(\frac{x^2+11x+24}{x+8}=5\)

KwadratischIsGeheel
0069 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x^2+11x+24=5(x+8)\) ofwel \(x^2+6x-16=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+8)(x-2)=0\) dus \(x=-8∨x=2\text{.}\)

1p

\(x=2\) voldoet, \(x=-8\) voldoet niet.

1p

4p

c

\(\frac{x-4}{x+3}=\frac{x+2}{x+4}\)

LineairIsLineair (2)
006b - Gebroken vergelijkingen - basis - 223ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x-4)(x+4)=(x+3)(x+2)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2-16=x^2+5x+6\) en dus \(-5x-22=0\text{.}\)

1p

Balansmethode geeft \(x=-4\frac{2}{5}\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x-5}{x+1}=\frac{x-3}{3x+3}\)

LineairIsLineair (3)
006c - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

d

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x-5)(3x+3)=(x+1)(x-3)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(3x^2-12x-15=x^2-2x-3\) en dus \(2x^2-10x-12=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+1)(x-6)=0\)
dus \(x=-1∨x=6\text{.}\)

1p

\(x=-1\) voldoet niet, \(x=6\) voldoet.

1p

opgave 3

Los exact op.

4p

a

\(\frac{2x-1}{x-2}=\frac{x-4}{3x-2}\)

LineairIsLineair (4)
006d - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((2x-1)(3x-2)=(x-2)(x-4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(6x^2-7x+2=x^2-6x+8\) en dus \(5x^2-x-6=0\text{.}\)

1p

De discriminant is \(D=(-1)^2-4⋅5⋅-6=121\text{,}\) dus de \(a\kern{-.8pt}b\kern{-.8pt}c\text{-}\)formule geeft \(x=-1∨x=1\frac{1}{5}\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

b

\(\frac{x^2+9x}{x+8}=\frac{6x+40}{x+8}\)

GelijkeNoemers
006k - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

b

Gelijke noemers, dan ook de tellers gelijk maken geeft \(x^2+9x=6x+40\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+3x-40=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+8)(x-5)=0\) dus \(x=-8∨x=5\text{.}\)

1p

\(x=-8\) voldoet niet, \(x=5\) voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x+7}{x^2+18x}=\frac{x+7}{9x-18}\)

GelijkeTellers
006l - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Gelijke tellers, dan ook de noemers gelijk maken geeft \(x^2+18x=9x-18\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+9x+18=0\text{.}\)
Som-productmethode geeft \((x+6)(x+3)=0\) dus \(x=-6∨x=-3\text{.}\)

1p

Maar er is ook een oplossing wanneer de teller \(0\) is, dus wanneer \(x+7=0\text{.}\) Dit geeft \(x=-7\text{.}\)

1p

Alle 3 oplossingen voldoen.

1p

"