Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 6)\) en heeft \(\text{rc}_l=-3\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-3\)

1p

Door \((0, 6)\) dus \(b=6\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-3x+6\)

1p

opgave 2

020406080100120-200204060xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, 60)\text{,}\) dus \(b=60\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={-80 \over 120}=-\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

\(y=-\frac{2}{3}x+60\text{.}\)

1p

opgave 3

Mark neemt een fitnessabonnement. Eenmalige inschrijving kost €20, en elke maand kost €6.

3p

Stel de formule op van de totale kosten \(K\) in euro als functie van het tijd \(t\) in maanden.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

De beginwaarde is \(b=20\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=6\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(K=6t+20\text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 8)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=2x+4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=2\)

1p

Door \((0, 8)\) dus \(b=8\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=2x+8\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(5, 2)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=3-4x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-4\)

1p

\(\begin{rcases}y=-4x+b \\ \text{door }A(5, 2)\end{rcases}\begin{matrix}-4⋅5+b=2 \\ -20+b=2 \\ b=22\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-4x+22\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, 3)\) en heeft \(\text{rc}_l=8\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=8\)

1p

\(\begin{rcases}y=8x+b \\ \text{door }A(2, 3)\end{rcases}\begin{matrix}8⋅2+b=3 \\ 16+b=3 \\ b=-13\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=8x-13\)

1p

havo wiskunde B 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (7)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(2, 1)\) en \(B(4, 7)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={7-1 \over 4-2}=3\)

1p

\(\begin{rcases}y=3x+b \\ \text{door }A(2, 1)\end{rcases}\begin{matrix}3⋅2+b=1 \\ 6+b=1 \\ b=-5\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=3x-5\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-2\) is \(y=7\) en voor \(x=5\) is \(y=-14\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-14-7 \over 5--2}=-3\)

1p

\(\begin{rcases}y=-3x+b \\ \text{door }A(-2, 7)\end{rcases}\begin{matrix}-3⋅-2+b=7 \\ 6+b=7 \\ b=1\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-3x+1\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-7, -5)\) en \(B(5, -5)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-5--5 \over 5--7}={0 \over 12}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(-7, -5)\end{rcases}\begin{matrix}b=-5\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-5\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-3, -6)\) en \(B(-3, -2)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-6--2 \over -3--3}={-4 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=-3\)

1p

opgave 5

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(9, 18)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(9, 18)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅9=18 \\ a=2\end{matrix}\)
Dus \(y=2x\text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=7\) hoort \(y=63\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(7, 63)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅7=63 \\ a=9\end{matrix}\)
Dus \(y=9x\text{.}\)

1p

opgave 7

510152025305101520253035Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 27ms - dynamic variables

Rasterpunten \((5, 30)\) en \((25, 15)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={15-30 \over 25-5}=-0{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=-0{,}75x+b \\ \text{door }A(5, 30)\end{rcases}\begin{matrix}-0{,}75⋅5+b=30 \\ -3{,}75+b=30 \\ b=33{,}75\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-0{,}75x+33{,}75\)

1p

havo wiskunde B 6.4 Toepassingen van de afgeleide

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, -1)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y=-\frac{3}{5}x-4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - basis - 1ms

\(\begin{rcases}k\perp l\text{, dus }\text{rc}_k⋅\text{rc}_l=-1 \\ \text{rc}_k=-\frac{3}{5}\end{rcases}\text{rc}_l=1\frac{2}{3}\)

1p

\(\begin{rcases}y=1\frac{2}{3}x+b \\ \text{door }A(2, -1)\end{rcases}\begin{matrix}-1=1\frac{2}{3}⋅2+b \\ -1=3\frac{1}{3}+b \\ b=-4\frac{1}{3}\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y=1\frac{2}{3}x-4\frac{1}{3}\text{.}\)

1p

"