Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 4)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -2 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -2\)

1p

○

Door \((0 , 4)\) dus \(b = 4 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -2 x + 4\)

1p

opgave 2

050100150200250300-300-250-200-150-100-50050xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - data pool: #120 (2ms) - dynamic variables

○

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

○

Door \((0 , -300) \text{,}\) dus \(b = -300 \text{.}\)

1p

○

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {100 \over 150} = \frac{2}{3} \text{.}\)

1p

○

\(y = \frac{2}{3} x - 300 \text{.}\)

1p

opgave 3

Lisa gaat naar de bioscoop. Entree kost €12, en elk snackpakket kost €5 extra.

3p

Stel de formule op van de totale kosten \(K\) in euro als functie van het aantal snacks \(t \text{.}\)

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

○

De beginwaarde is \(b = 12 \text{.}\)

1p

○

De verandering is \(a = 5 \text{.}\)

1p

○

De gevraagde formule is dus \(K = 5 t + 12 \text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 4)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 3 x + 5 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 3\)

1p

○

Door \((0 , 4)\) dus \(b = 4 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 3 x + 4\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (6 , 5)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 4 - 8 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -8\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -8 x + b \\ \text{door } A (6 , 5)\end{rcases} \begin{matrix}-8 ⋅ 6 + b = 5 \\ -48 + b = 5 \\ b = 53\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -8 x + 53\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (8 , 9)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 5 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 5\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 5 x + b \\ \text{door } A (8 , 9)\end{rcases} \begin{matrix}5 ⋅ 8 + b = 9 \\ 40 + b = 9 \\ b = -31\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 5 x - 31\)

1p

havo wiskunde B 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (7)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-3 , 11)\) en \(B (4 , -3) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-3 - 11 \over 4 - -3} = -2\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -2 x + b \\ \text{door } A (-3 , 11)\end{rcases} \begin{matrix}-2 ⋅ -3 + b = 11 \\ 6 + b = 11 \\ b = 5\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -2 x + 5\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -4\) is \(y = -31\) en voor \(x = 5\) is \(y = 23 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {23 - -31 \over 5 - -4} = 6\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 6 x + b \\ \text{door } A (-4 , -31)\end{rcases} \begin{matrix}6 ⋅ -4 + b = -31 \\ -24 + b = -31 \\ b = -7\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 6 x - 7\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-8 , 5)\) en \(B (8 , 5) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {5 - 5 \over 8 - -8} = {0 \over 16} = 0\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = b \\ \text{door } A (-8 , 5)\end{rcases} \begin{matrix}b = 5\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 5\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (4 , -5)\) en \(B (4 , 3) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-5 - 3 \over 4 - 4} = {-8 \over 0}\)

1p

○

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

○

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x = 4\)

1p

opgave 5

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (9 , 72)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Door de oorsprong betekent dat \(b = 0 \text{,}\) dus \(l{:}\,y = a x\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (9 , 72)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 9 = 72 \\ a = 8\end{matrix}\)
Dus \(y = 8 x \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 4\) hoort \(y = 8 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (4 , 8)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 4 = 8 \\ a = 2\end{matrix}\)
Dus \(y = 2 x \text{.}\)

1p

opgave 7

510152025305101520253035Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 21ms - dynamic variables

○

Rasterpunten \((5 , 15)\) en \((25 , 30)\) aflezen.

1p

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {30 - 15 \over 25 - 5} = 0{,}75\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 0{,}75 x + b \\ \text{door } A (5 , 15)\end{rcases} \begin{matrix}0{,}75 ⋅ 5 + b = 15 \\ 3{,}75 + b = 15 \\ b = 11{,}25\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 0{,}75 x + 11{,}25\)

1p

havo wiskunde B 6.4 Toepassingen van de afgeleide

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (-4 , 5)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y = \frac{1}{3} x - 2 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - basis - 1ms

○

\(\begin{rcases}k \perp l \text{, dus } \text{rc}_{k} ⋅ \text{rc}_{l} = -1 \\ \text{rc}_{k} = \frac{1}{3}\end{rcases} \text{rc}_{l} = -3\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -3 x + b \\ \text{door } A (-4 , 5)\end{rcases} \begin{matrix}5 = -3 ⋅ -4 + b \\ 5 = 12 + b \\ b = -7\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y = -3 x - 7 \text{.}\)

1p

havo wiskunde B 9.vk Exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(5\)

\(11\)

\(13\)

\(17\)

\(y\)

\(10{,}99\)

\(11{,}71\)

\(11{,}95\)

\(12{,}43\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {11{,}71 - 10{,}99 \over 11 - 5} = 0{,}12\)

1p

○

\({\Delta y \over \Delta x} = {11{,}95 - 11{,}71 \over 13 - 11} = 0{,}12\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {12{,}43 - 11{,}95 \over 17 - 13} = 0{,}12\)

1p

○

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = 0{,}12\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 0{,}12 x + b \\ x = 5 \text{ en } y = 10{,}99\end{rcases} \begin{matrix}0{,}12 ⋅ 5 + b = 10{,}99 \\ 0{,}6 + b = 10{,}99 \\ b = 10{,}39\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 0{,}12 x + 10{,}39\)

1p

"