Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde A

'Verdubbelings- en halveringstijden'.

havo wiskunde A 9.2 Groeipercentages

Verdubbelings- en halveringstijden (5)

opgave 1

Een hoeveelheid neemt per seconde met \(4{,}3\%\) toe.

4p

Bereken de verdubbelingstijd in 1 decimaal nauwkeurig.

VerdubbelingstijdVanPercentageMetGR
000q - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

○

De groeifactor is \(g_{\text{seconde}} = {4{,}3 \over 100} + 1 = 1{,}043 \text{.}\)

1p

○

De verdubbelingstijd is dan de oplossing van de vergelijking \(1{,}043^{t} = 2 \text{.}\)

1p

○

Voer in
\(y_{1} = 1{,}043^{x}\)
\(y_{2} = 2\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 16{,}463...\)

1p

○

Dus de verdubbelingstijd is \(16{,}5\) seconden.

1p

opgave 2

Een hoeveelheid neemt per jaar met \(2{,}4\%\) af.

4p

Bereken de halveringstijd in 1 decimaal nauwkeurig.

HalveringstijdVanPercentageMetGR
005q - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

○

De groeifactor is \(g_{\text{jaar}} = {-2{,}4 \over 100} + 1 = 0{,}976 \text{.}\)

1p

○

De halveringstijd is dan de oplossing van de vergelijking \(0{,}976^{t} = 0{,}5 \text{.}\)

1p

○

Voer in
\(y_{1} = 0{,}976^{x}\)
\(y_{2} = 0{,}5\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 28{,}533...\)

1p

○

Dus de halveringstijd is \(28{,}5\) jaren.

1p

opgave 3

Een hoeveelheid verdubbelt elke \(23{,}5\) minuten.

3p

Bereken de procentuele toename per minuut.

PercentageVanVerdubbelingstijdMetGR
005r - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

○

De groeifactor per minuut is de oplossing van de vergelijking \(g^{23{,}5} = 2 \text{.}\)

1p

○

Voer in
\(y_{1} = x^{23{,}5}\)
\(y_{2} = 2\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 1{,}029...\)

1p

○

De procentuele toename is \((1{,}029... - 1) × 100\% = 3{,}0\%\) per minuut.

1p

opgave 4

Een hoeveelheid halveert elke \(16{,}7\) uur.

3p

Bereken de procentuele afname per uur.

PercentageVanHalveringstijdMetGR
005s - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

○

De groeifactor per uur is de oplossing van de vergelijking \(g^{16{,}7} = 0{,}5 \text{.}\)

1p

○

Voer in
\(y_{1} = x^{16{,}7}\)
\(y_{2} = 0{,}5\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 0{,}959...\)

1p

○

De procentuele toename is \((0{,}959... - 1) × 100\% = -4{,}1\%\) dus een procentuele afname van \(4{,}1\%\) per uur.

1p

opgave 5

Een hoeveelheid neemt per seconde met \(1{,}4\%\) toe.

5p

Bereken hoe lang het duurt voordat de hoeveelheid met \(69\%\) is toegenomen.
Geef het antwoord in 1 decimaal nauwkeurig.

GroeitijdVanPercentageMetGR
005t - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

○

De groeifactor is \(g_{\text{seconde}} = {1{,}4 \over 100} + 1 = 1{,}014 \text{.}\)

1p

○

Een toename van \(69\%\) komt overeen met een factor \({69 \over 100} + 1 = 1{,}69 \text{.}\)

1p

○

De gezochte tijd is dan de oplossing van de vergelijking \(1{,}014^{t} = 1{,}69 \text{.}\)

1p

○

Voer in
\(y_{1} = 1{,}014^{x}\)
\(y_{2} = 1{,}69\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 37{,}742...\)

1p

○

Dus duurt het \(37{,}7\) seconden voordat de hoeveelheid is toegenomen met \(69\% \text{.}\)

1p

"