Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde A

'Verdubbelings- en halveringstijden'.

havo wiskunde A 9.2 Groeipercentages

Verdubbelings- en halveringstijden (5)

opgave 1

Een hoeveelheid neemt per kwartier met \(3{,}2\%\) toe.

4p

Bereken de verdubbelingstijd in 1 decimaal nauwkeurig.

VerdubbelingstijdVanPercentageMetGR
000q - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor is \(g_{\text{kwartier}} = {3{,}2 \over 100} + 1 = 1{,}032 \text{.}\)

1p

De verdubbelingstijd is dan de oplossing van de vergelijking \(1{,}032^{t} = 2 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = 1{,}032^{x}\)
\(y_{2} = 2\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 22{,}005...\)

1p

Dus de verdubbelingstijd is \(22{,}0\) kwartier.

1p

opgave 2

Een hoeveelheid neemt per seconde met \(1{,}1\%\) af.

4p

Bereken de halveringstijd in 1 decimaal nauwkeurig.

HalveringstijdVanPercentageMetGR
005q - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor is \(g_{\text{seconde}} = {-1{,}1 \over 100} + 1 = 0{,}989 \text{.}\)

1p

De halveringstijd is dan de oplossing van de vergelijking \(0{,}989^{t} = 0{,}5 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = 0{,}989^{x}\)
\(y_{2} = 0{,}5\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 62{,}666...\)

1p

Dus de halveringstijd is \(62{,}7\) seconden.

1p

opgave 3

Een hoeveelheid verdubbelt elke \(16{,}5\) jaren.

3p

Bereken de procentuele toename per jaar.

PercentageVanVerdubbelingstijdMetGR
005r - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor per jaar is de oplossing van de vergelijking \(g^{16{,}5} = 2 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = x^{16{,}5}\)
\(y_{2} = 2\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 1{,}042...\)

1p

De procentuele toename is \((1{,}042... - 1) × 100\% = 4{,}3\%\) per jaar.

1p

opgave 4

Een hoeveelheid halveert elke \(19{,}8\) seconden.

3p

Bereken de procentuele afname per seconde.

PercentageVanHalveringstijdMetGR
005s - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor per seconde is de oplossing van de vergelijking \(g^{19{,}8} = 0{,}5 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = x^{19{,}8}\)
\(y_{2} = 0{,}5\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 0{,}965...\)

1p

De procentuele toename is \((0{,}965... - 1) × 100\% = -3{,}4\%\) dus een procentuele afname van \(3{,}4\%\) per seconde.

1p

opgave 5

Een hoeveelheid neemt per dag met \(1{,}5\%\) toe.

5p

Bereken hoe lang het duurt voordat de hoeveelheid met \(80\%\) is toegenomen.
Geef het antwoord in 1 decimaal nauwkeurig.

GroeitijdVanPercentageMetGR
005t - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor is \(g_{\text{dag}} = {1{,}5 \over 100} + 1 = 1{,}015 \text{.}\)

1p

Een toename van \(80\%\) komt overeen met een factor \({80 \over 100} + 1 = 1{,}8 \text{.}\)

1p

De gezochte tijd is dan de oplossing van de vergelijking \(1{,}015^{t} = 1{,}8 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = 1{,}015^{x}\)
\(y_{2} = 1{,}8\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 39{,}478...\)

1p

Dus duurt het \(39{,}5\) dagen voordat de hoeveelheid is toegenomen met \(80\% \text{.}\)

1p

"