Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 7)\) en heeft \(\text{rc}_l=-4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-4\)

1p

Door \((0, 7)\) dus \(b=7\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-4x+7\)

1p

opgave 2

100200300400500600100200300400500600700800900Oxy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, 500)\text{,}\) dus \(b=500\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={200 \over 300}=\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

\(y=\frac{2}{3}x+500\text{.}\)

1p

opgave 3

Aan het begin van de avond is het 20 °C. De temperatuur daalt elke uur met 1,5 °C.

3p

Stel de formule op van de temperatuur \(T\) in °C als functie van de tijd \(t\) in uren.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms

De beginwaarde is \(b=20\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=-1{,}5\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(T=-1{,}5t+20\text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 2)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=7x+4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=7\)

1p

Door \((0, 2)\) dus \(b=2\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=7x+2\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(9, 2)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=8-5x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-5\)

1p

\(\begin{rcases}y=-5x+b \\ \text{door }A(9, 2)\end{rcases}\begin{matrix}-5⋅9+b=2 \\ -45+b=2 \\ b=47\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-5x+47\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, 8)\) en heeft \(\text{rc}_l=4\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=4\)

1p

\(\begin{rcases}y=4x+b \\ \text{door }A(2, 8)\end{rcases}\begin{matrix}4⋅2+b=8 \\ 8+b=8 \\ b=0\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=4x\)

1p

havo wiskunde A 3.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=7\) hoort \(y=42\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(7, 42)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅7=42 \\ a=6\end{matrix}\)
Dus \(y=6x\text{.}\)

1p

havo wiskunde A 3.3 Lineaire formules opstellen

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(1, 2)\) en \(B(7, -16)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-16-2 \over 7-1}=-3\)

1p

\(\begin{rcases}y=-3x+b \\ \text{door }A(1, 2)\end{rcases}\begin{matrix}-3⋅1+b=2 \\ -3+b=2 \\ b=5\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-3x+5\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-7\) is \(y=-31\) en voor \(x=6\) is \(y=21\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={21--31 \over 6--7}=4\)

1p

\(\begin{rcases}y=4x+b \\ \text{door }A(-7, -31)\end{rcases}\begin{matrix}4⋅-7+b=-31 \\ -28+b=-31 \\ b=-3\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=4x-3\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(7, 28)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(7, 28)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅7=28 \\ a=4\end{matrix}\)
Dus \(y=4x\text{.}\)

1p

opgave 4

0123456-202468xy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 38ms - dynamic variables

Rasterpunten \((1, 0)\) en \((5, 6)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={6-0 \over 5-1}=1{,}5\)

1p

\(\begin{rcases}y=1{,}5x+b \\ \text{door }A(1, 0)\end{rcases}\begin{matrix}1{,}5⋅1+b=0 \\ 1{,}5+b=0 \\ b=-1{,}5\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=1{,}5x-1{,}5\)

1p

havo wiskunde A 9.1 Lineaire en exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(1\)

\(7\)

\(11\)

\(16\)

\(19\)

\(y\)

\(40{,}76\)

\(32{,}00\)

\(26{,}16\)

\(18{,}86\)

\(14{,}48\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={32{,}00-40{,}76 \over 7-1}=-1{,}46\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={26{,}16-32{,}00 \over 11-7}=-1{,}46\)
\({\Delta y \over \Delta x}={18{,}86-26{,}16 \over 16-11}=-1{,}46\)
\({\Delta y \over \Delta x}={14{,}48-18{,}86 \over 19-16}=-1{,}46\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}46\)

1p

\(\begin{rcases}y=-1{,}46x+b \\ x=1\text{ en }y=40{,}76\end{rcases}\begin{matrix}-1{,}46⋅1+b=40{,}76 \\ -1{,}46+b=40{,}76 \\ b=42{,}22\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-1{,}46x+42{,}22\)

1p

havo wiskunde A 11.5 Wiskundige modellen

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,021\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(2\,024\)

\(y\)

\(18{,}03\)

\(18{,}82\)

\(19{,}61\)

\(20{,}40\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,021\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - dynamic variables

a

\(18{,}82-18{,}03=0{,}79\)

1p

\(19{,}61-18{,}82=0{,}79\)
\(20{,}40-19{,}61=0{,}79\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=0{,}79\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=18{,}03\text{.}\)

1p

Dus \(y=0{,}79x+18{,}03\)

1p

"