Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 3)\) en heeft \(\text{rc}_l=-9\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-9\)

1p

Door \((0, 3)\) dus \(b=3\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-9x+3\)

1p

opgave 2

020406080100120-60-40-20020xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, 20)\text{,}\) dus \(b=20\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={-40 \over 60}=-\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

\(y=-\frac{2}{3}x+20\text{.}\)

1p

opgave 3

In een appelboom met 12 appels groeien iedere week 8 nieuwe appels.

3p

Stel de formule op van het aantal appels \(N\) als functie van de tijd \(t\) in weken.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms

De beginwaarde is \(b=12\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=8\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(N=8t+12\text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=2x+5\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=2\)

1p

Door \((0, 9)\) dus \(b=9\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=2x+9\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(9, 2)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=5-6x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-6\)

1p

\(\begin{rcases}y=-6x+b \\ \text{door }A(9, 2)\end{rcases}\begin{matrix}-6⋅9+b=2 \\ -54+b=2 \\ b=56\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-6x+56\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(5, 4)\) en heeft \(\text{rc}_l=2\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=2\)

1p

\(\begin{rcases}y=2x+b \\ \text{door }A(5, 4)\end{rcases}\begin{matrix}2⋅5+b=4 \\ 10+b=4 \\ b=-6\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=2x-6\)

1p

havo wiskunde A 3.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=4\) hoort \(y=8\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(4, 8)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅4=8 \\ a=2\end{matrix}\)
Dus \(y=2x\text{.}\)

1p

havo wiskunde A 3.3 Lineaire formules opstellen

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-3, -7)\) en \(B(5, 9)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={9--7 \over 5--3}=2\)

1p

\(\begin{rcases}y=2x+b \\ \text{door }A(-3, -7)\end{rcases}\begin{matrix}2⋅-3+b=-7 \\ -6+b=-7 \\ b=-1\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=2x-1\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-4\) is \(y=29\) en voor \(x=-3\) is \(y=22\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={22-29 \over -3--4}=-7\)

1p

\(\begin{rcases}y=-7x+b \\ \text{door }A(-4, 29)\end{rcases}\begin{matrix}-7⋅-4+b=29 \\ 28+b=29 \\ b=1\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-7x+1\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(8, 16)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(8, 16)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅8=16 \\ a=2\end{matrix}\)
Dus \(y=2x\text{.}\)

1p

opgave 4

510152025305101520253035Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 16ms - dynamic variables

Rasterpunten \((5, 30)\) en \((25, 15)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={15-30 \over 25-5}=-0{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=-0{,}75x+b \\ \text{door }A(5, 30)\end{rcases}\begin{matrix}-0{,}75⋅5+b=30 \\ -3{,}75+b=30 \\ b=33{,}75\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-0{,}75x+33{,}75\)

1p

havo wiskunde A 9.1 Lineaire en exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,012\)

\(2\,014\)

\(2\,018\)

\(2\,023\)

\(y\)

\(26{,}98\)

\(23{,}94\)

\(17{,}86\)

\(10{,}26\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,011\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={23{,}94-26{,}98 \over 2\,014-2\,012}=-1{,}52\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={17{,}86-23{,}94 \over 2\,018-2\,014}=-1{,}52\)
\({\Delta y \over \Delta x}={10{,}26-17{,}86 \over 2\,023-2\,018}=-1{,}52\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}52\)

1p

\(\begin{rcases}y=-1{,}52x+b \\ x=1\text{ en }y=26{,}98\end{rcases}\begin{matrix}-1{,}52⋅1+b=26{,}98 \\ -1{,}52+b=26{,}98 \\ b=28{,}5\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-1{,}52x+28{,}5\)

1p

havo wiskunde A 11.5 Wiskundige modellen

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(0\)

\(1\)

\(2\)

\(3\)

\(4\)

\(y\)

\(17{,}98\)

\(16{,}15\)

\(14{,}32\)

\(12{,}49\)

\(10{,}66\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(16{,}15-17{,}98=-1{,}83\)

1p

\(14{,}32-16{,}15=-1{,}83\)
\(12{,}49-14{,}32=-1{,}83\)
\(10{,}66-12{,}49=-1{,}83\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}83\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=17{,}98\text{.}\)

1p

Dus \(y=-1{,}83x+17{,}98\)

1p

"