Formule van een lijn opstellen

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - 2ms

Een vrachtauto begint met 500 liter brandstof en verbruikt 40 liter per uur.

3p

Stel de formule op van de overgebleven brandstof \(B\) in liter als functie van de tijd \(t\) in uren.

○

De beginwaarde is \(b = 500 \text{.}\)

1p

○

De verandering is \(a = -40 \text{.}\)

1p

○

De gevraagde formule is dus \(B = -40 t + 500 \text{.}\)

1p

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - 0ms

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (3 , 12)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

○

Door de oorsprong betekent dat \(b = 0 \text{,}\) dus \(l{:}\,y = a x\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (3 , 12)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 3 = 12 \\ a = 4\end{matrix}\)
Dus \(y = 4 x \text{.}\)

1p

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - 0ms

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 6\) hoort \(y = 42 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

○

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (6 , 42)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 6 = 42 \\ a = 7\end{matrix}\)
Dus \(y = 7 x \text{.}\)

1p

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - 0ms

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 2)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 9 x + 6 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 9\)

1p

○

Door \((0 , 2)\) dus \(b = 2 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 9 x + 2\)

1p

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - 0ms

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (5 , 2)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 7 - 4 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -4\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -4 x + b \\ \text{door } A (5 , 2)\end{rcases} \begin{matrix}-4 ⋅ 5 + b = 2 \\ -20 + b = 2 \\ b = 22\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -4 x + 22\)

1p

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - 0ms

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 7)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -6 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -6\)

1p

○

Door \((0 , 7)\) dus \(b = 7 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -6 x + 7\)

1p

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - 0ms

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (4 , 2)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 6 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 6\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 6 x + b \\ \text{door } A (4 , 2)\end{rcases} \begin{matrix}6 ⋅ 4 + b = 2 \\ 24 + b = 2 \\ b = -22\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 6 x - 22\)

1p

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - 2ms - data pool: #120 (2ms) - dynamic variables
020406080100120-40-2002040xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

○

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

○

Door \((0 , 40) \text{,}\) dus \(b = 40 \text{.}\)

1p

○

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {-60 \over 100} = -\frac{3}{5} \text{.}\)

1p

○

\(y = -\frac{3}{5} x + 40 \text{.}\)

1p

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - 13ms - dynamic variables
024681012-2-101234567xy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

○

Rasterpunten \((2 , 5)\) en \((10 , 0)\) aflezen.

1p

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {0 - 5 \over 10 - 2} = -0{,}625\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -0{,}625 x + b \\ \text{door } A (2 , 5)\end{rcases} \begin{matrix}-0{,}625 ⋅ 2 + b = 5 \\ -1{,}25 + b = 5 \\ b = 6{,}25\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}625 x + 6{,}25\)

1p

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - 2ms

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (3 , -6)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y = -4 x - 5 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

○

\(\begin{rcases}k \perp l \text{, dus } \text{rc}_{k} ⋅ \text{rc}_{l} = -1 \\ \text{rc}_{k} = -4\end{rcases} \text{rc}_{l} = \frac{1}{4}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = \frac{1}{4} x + b \\ \text{door } A (3 , -6)\end{rcases} \begin{matrix}-6 = \frac{1}{4} ⋅ 3 + b \\ -6 = \frac{3}{4} + b \\ b = -6\frac{3}{4}\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y = \frac{1}{4} x - 6\frac{3}{4} \text{.}\)

1p

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - 1ms

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-1 , -9)\) en \(B (5 , 3) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {3 - -9 \over 5 - -1} = 2\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 2 x + b \\ \text{door } A (-1 , -9)\end{rcases} \begin{matrix}2 ⋅ -1 + b = -9 \\ -2 + b = -9 \\ b = -7\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 2 x - 7\)

1p

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - 0ms - dynamic variables

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -7\) is \(y = 38\) en voor \(x = 4\) is \(y = -17 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-17 - 38 \over 4 - -7} = -5\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -5 x + b \\ \text{door } A (-7 , 38)\end{rcases} \begin{matrix}-5 ⋅ -7 + b = 38 \\ 35 + b = 38 \\ b = 3\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -5 x + 3\)

1p

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - 0ms

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-9 , -7)\) en \(B (-3 , -7) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-7 - -7 \over -3 - -9} = {0 \over 6} = 0\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = b \\ \text{door } A (-9 , -7)\end{rcases} \begin{matrix}b = -7\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -7\)

1p

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - 0ms

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (7 , -5)\) en \(B (7 , 9) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-5 - 9 \over 7 - 7} = {-14 \over 0}\)

1p

○

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

○

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x = 7\)

1p

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - 1ms - dynamic variables

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(0\)

\(1\)

\(2\)

\(3\)

\(4\)

\(y\)

\(15{,}82\)

\(16{,}28\)

\(16{,}74\)

\(17{,}20\)

\(17{,}66\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

a

\(16{,}28 - 15{,}82 = 0{,}46\)

1p

○

\(16{,}74 - 16{,}28 = 0{,}46\)
\(17{,}20 - 16{,}74 = 0{,}46\)
\(17{,}66 - 17{,}20 = 0{,}46\)

1p

○

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = 0{,}46\)

1p

○

\(b\) is de waarde bij \(x = 0 \text{,}\) dus \(b = 15{,}82 \text{.}\)

1p

○

Dus \(y = 0{,}46 x + 15{,}82\)

1p

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - 0ms - dynamic variables

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(4\)

\(7\)

\(9\)

\(10\)

\(y\)

\(13{,}63\)

\(16{,}18\)

\(17{,}88\)

\(18{,}73\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {16{,}18 - 13{,}63 \over 7 - 4} = 0{,}85\)

1p

○

\({\Delta y \over \Delta x} = {17{,}88 - 16{,}18 \over 9 - 7} = 0{,}85\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {18{,}73 - 17{,}88 \over 10 - 9} = 0{,}85\)

1p

○

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = 0{,}85\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 0{,}85 x + b \\ x = 4 \text{ en } y = 13{,}63\end{rcases} \begin{matrix}0{,}85 ⋅ 4 + b = 13{,}63 \\ 3{,}4 + b = 13{,}63 \\ b = 10{,}23\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 0{,}85 x + 10{,}23\)

1p